Wiemy, jak ma wyglądać nowa fontanna na Rynku Głównym w Krakowie. Konkurs na jej projekt wygrał architekt Michał Gdak z Kielc. W swojej formie nowa fontanna nawiązuje do krajobrazu regionu z rzekami i potokami.
Zwykle fontanny kojarzą się nam się z pionowymi formami i tryskającą w górę lub w dół wodą. Zwycięski projekt to forma pozioma – pofałdowany krajobraz oblany snującą się jak rzeka wodą. Zwycięski projekt to zupełnie nowe podejście do formy fontanny w przestrzeni miejskiej.
W uzasadnieniu werdyktu można przeczytać:
„W przedstawionym projekcie jury doceniło wysoką świadomość znaczenia wody i topografii krakowskich rzek jako czynnika kulturotwórczego, kształtującego historyczną i współczesną tożsamość miasta. Bardzo istotnym walorem projektu jest twórcze zinterpretowanie graficznej analizy wielowarstwowej struktury szlaków wodnych oraz stworzenie z nich interesującej formy rzeźbiarskiej. Zwycięski projekt buduje współczesne rozumienie wagi natury, historii i kultury konstruując formę obiektu użytkowego, a zarazem naturalnie wpisującego się w zabytkową tkankę Krakowa. Projekt twórczo rozwija dzieło prof. Wiktora Zina wprowadzając jednocześnie autorskie rozwiązania formalne. Przyjęte założenie jest przykładem wsłuchania się w wyniki konsultacji społecznych mieszkańców naszego miasta.”
Laureaci konkursu na fontannę na Rynku Głównym
Sąd konkursowy wyłonił laureatów spośród 28 zgłoszonych prac. Zwycięzcą konkursu na projekt nowej fontanny na Rynku Głównym został architekt Michał Gdak z Kielc, który pokonał dwie krakowskie pracownie. Oto laureaci konkursu:
- I miejsce – Michał Gdak
- II miejsce – DDL Architekci (30 tys. zł) zespół autorski: Mateusz Dudek, Aleksandra Dzienniak, Marek Dunikowski, Szymon Misiak, Agnieszka Święs
- III miejsce – Dominik Przygodzki (20 tys. zł)
Inspiracją dla autorów stał się krajobraz makroregionu Krakowa – sieć rzek i potoków, które kształtują miasto i jego tożsamość.
Na Rynek wracają drzewa, a wraz z nimi – woda
– Odczuwałem społeczne oczekiwanie, że po latach, gdy zamiast fontanny na Rynku funkcjonuje konstrukcja wyjątkowo trudna do utrzymania w czystości ze względu na obecność gołębi, konieczna jest zmiana. I właśnie taka zmiana nadchodzi. Na Rynek wracają drzewa, a wraz z nimi pojawia się woda — w pięknej formie fontanny – powiedział Janusz Sepioł, Główny Architekt Miasta Krakowa.
– Zdecydowana większość nadesłanych prac prezentowała wysoki poziom. Widać było, że uczestnicy konkursu dogłębnie przemyśleli temat i dysponują solidnym warsztatem projektowym. Zwycięska koncepcja wyróżnia się nowoczesnością i innowacyjnością. W interesujący sposób ukazuje znaczenie wody oraz topografii krakowskich rzek jako elementów kulturotwórczych, które od wieków kształtują historyczną i współczesną tożsamość miasta – zaznaczył.
Forma metalowej rzeźby odzwierciedla ten układ, tworząc kompozycję, przez którą przepływa woda, generując subtelny, kojący dźwięk. Projekt łączy sztukę, naturę i przestrzeń publiczną, co szczególnie doceniło jury konkursu.
Werdykt trudny, ale jednomyślny
– Najtrudniejszy moment rozstrzygnięcia konkursu przyszedł wtedy, gdy do ostatecznej oceny pozostały cztery projekty. Trzeba było wybrać spośród nich trzy najlepsze i ustalić kolejność miejsc na podium. To właśnie ten etap zajął nam najwięcej czasu. Ostatecznie udało się jednak wypracować konsensus. Warto podkreślić, że werdykt sądu konkursowego był jednomyślny. Nie było głosów sprzeciwu ani zdań odrębnych, nie było też potrzeby przeprowadzania głosowania – mówił o szczegółach obrad sądu konkursowego Janusz Sepioł.
Obrady trwały kilka godzin i obejmowały różne perspektywy. Projekty oceniali m.in. przedstawiciele muzeów, artyści Akademii Sztuk Pięknych oraz konserwator zabytków. W kolejnych etapach eliminowano prace, aż wyłoniono trzy najlepsze koncepcje.
– Projekt doskonale wpisuje się w przestrzeń tej części Rynku Głównego. Nie konkuruje z Sukiennicami, a tym bardziej z frontonem Kościoła Mariackiego. Nie możemy w tym miejscu budować form, które byłyby kontrowersyjne. To projekt, który z szacunkiem odnosi się do tego, że Kraków znajduje się na liście dziedzictwa kulturowego UNESCO. Tym bardziej cieszy nas, że projekt nie tylko znalazł się wśród finalistów, ale jest zwycięzcą konkursu – dodał prof. Jan Tutaj, dziekan Wydziału Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie.
Czas na realizację
Komisja konkursowa brała pod uwagę także głos mieszkańców. Nowa fontanna ma szansę stać się ważnym miejscem spotkań i odpoczynku, a także nowym symbolem Rynku Głównego. Projekt przewiduje również funkcję użytkową – przestrzeń umożliwiającą przysiadanie i odpoczynek.
Maksymalny planowany koszt realizacji inwestycji wynosi 4 500 000 zł, natomiast maksymalne wynagrodzenie dla projektanta – 500 000 zł. Jury konkursu z satysfakcją odnotowuje wysoki poziom nadesłanych prac. Kolejny raz potwierdziła się zasadność organizacji konkursów na projekty obiektów ważnych dla wizerunku i krajobrazu miasta.
Postępowanie konkursowe prowadzone jest zgodnie z ustawą Prawo zamówień publicznych. Zgodnie z art. 328 tej ustawy organizator konkursu – Zarząd Infrastruktury Wodnej w Krakowie – zapewnia anonimowość prac konkursowych.
