Stare diesle nie wjadą do Krakowa. Miasto wprowadzi strefy czystego transportu. Kiedy?

Fot. Pixabay.com

Kraków ma już za sobą likwidację kopciuchów, teraz przyszedł czas na ograniczenie emisji zanieczyszczeń komunikacyjnych. Takie zadania dla Krakowa zostały określone w nowym programie ochrony powietrza dla województwa małopolskiego. Jego realizacja spowoduje m.in., że centrum miasta stanie się strefą czystego transportu. A to oznacza, że stare diesle nie wjadą za kilka lat do Krakowa. Najprawdopodobniej od stycznia 2026 roku.

Nowym program ochrony powietrza dla województwa małopolskiego zostanie uchwalony przez sejmik w najbliższy poniedziałek, 31 sierpnia 2020 roku. Określone w nim zadania dla Krakowa to przede wszystkim wprowadzenie strefy czystego transportu – najpierw w obszarze III obwodnicy, a potem jej rozszerzenia na IV obwodnicę. Miasto powinno także wprowadzić strefy wolnej jazdy z maksymalną prędkością do 30 km/h, stworzyć monitoring zanieczyszczeń komunikacyjnych i przyjąć plan mobilności miejskiej.

Zarząd Województwa Małopolskiego już kilka miesięcy temu przyjął projekt nowego programu ochrony powietrza, ale konsultacje nowych pomysłów na walkę ze smogiem zeszły na dalszy plan. W lipcu przeprowadzono je na szerszą skalę.

Walka ze smogiem w Krakowie i Małopolsce to główny cel opracowanego w Urzędzie Marszałkowskim nowego programu ochrony powietrza. Pojawiły się w nim nowe obowiązki dla gmin, także podkrakowskich, które powinny przynieść szybszą likwidację pieców węglowych niespełniających norm w zakresie emisji zanieczyszczeń. Kraków ma już za sobą likwidację pieców węglowych, więc nowe zadania dla niego to przede wszystkim ograniczenie zanieczyszczeń komunikacyjnych.

Nie tylko centrum bez starych diesli

To dlatego miasto Kraków powinno przygotować szczegółowy plan strefy czystego transportu w oparciu o normy Euro.

Wdrożenie strefy pilotażowej powinno w pierwszej kolejności przynieść ograniczenia wewnątrz III obwodnicy, czyli na obszarze ograniczonym m.in. ul Opolską, Nowohucką i budowaną właśnie Trasą Łagiewnicką. W wersji docelowej – wciągu 3 lat od wejścia w życie przepisów krajowych – strefa czystego transportu powinna obejmować obszar ograniczony IV obwodnicą miasta (po A4 – autostradową obwodnicę, S7 – wschodnią obwodnicę i planowaną północną obwodnicę).

Według propozycji Urzędu Marszałkowskiego ograniczenia wprowadzono by dla diesli poniżej normy Euro 6 oraz pojazdów benzynowych poniżej Euro 4. A to oznacza, że za kilka lat w znacznej części Krakowa stare diesle będą miały zakaz wjazdu. Termin obowiązywania nowych obostrzeń -styczeń 2026 roku.

Przedsmak tego mamy właśnie na Kazimierzu. Ale ograniczenia w strefach czystego transportu będą jeszcze większe.

Oprócz tego konieczne będzie przygotowanie i wdrożenie systemu monitorowania emisji z transportu w Krakowie. Na stolicę regionu spadnie także obowiązek opracowania i przyjęcia do końca 2021 roku planu zrównoważonej mobilności miejskiej.

Przyspieszyć likwidację kopciuchów wokół Krakowa

Nowy program ochrony powietrza ma też pomóc w walce ze smogiem w gminach sąsiadujących z Krakowem. W tym przypadku chodzi o przyspieszenie likwidacji kopciuchów i zastąpienie ich ekologicznymi, niskoemisyjnymi i wysoko wydajnymi systemami grzewczymi.

Koszt pełnego wdrożenia uchwały antysmogowej, czyli wymiany kotłów pozaklasowych oraz kotłów 3 i 4 klasy, szacuje się na 5,7 mld złotych. Znacząca część tych wydatków powinna zostać sfinansowana bądź dofinansowana przede wszystkim z Programu Czyste Powietrze Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Małopolski sejmik będzie wprowadzał ograniczenia w zakresie eksploatacji instalacji grzewczych w tych gminach, które będą tego chciały. Jeśli jakiś samorząd zawnioskuje o wprowadzenie np. zakazu palenia węglem (który wprowadzono w Krakowie), sejmik go zaakceptuje i podejmie odpowiednią uchwałę antysmogową.
Gminy, które zechcą powołać straże gminne do kontroli tego, czym mieszkańcy palą w piecach, będą mogły liczyć na wsparcie finansowane przy doposażaniu strażników. Urząd Marszałkowski zapewni też dofinansowanie na zatrudnianie ekodoradców.

W nowym programie ochrony powietrza znalazła się rekomendacja, by gminy co najmniej 1 proc. swoich budżetów przeznaczały na walkę ze smogiem. Gminy będą zmuszone do zinwentaryzowania źródeł emisji zanieczyszczeń.

Odważą się?

Zatwierdzenie nowych zadań antysmogowych nastąpi w poniedziałek, 31 sierpnia. Wtedy małopolski sejmik uchwali nowy program ochrony powietrza dla całego województwa. Krakowski Alarm Smogowy już ostrzega, że do radnych sejmiku docierają lobbyści, którzy namawiają ich do złagodzenia antysmogowych obostrzeń.

Grzegorz Skowron

Zobacz także