Dziś przypada 22. rocznica śmierci Czesława Miłosza – jednego z najwybitniejszych polskich poetów XX wieku, laureata literackiej Nagrody Nobla i Honorowego Obywatela Krakowa. Z tej okazji na grobie poety w Krypcie Zasłużonych na Skałce zapłonął znicz od władz miasta. To właśnie z Krakowem Miłosz związał ostatni okres swojego życia.
Czesław Miłosz zmarł 14 sierpnia 2004 roku w Krakowie. Miał 93 lata. Został pochowany w Krypcie Zasłużonych na Skałce, miejscu spoczynku wybitnych przedstawicieli polskiej kultury. W 22. rocznicę jego śmierci miasto ponownie uczciło pamięć noblisty, zapalając znicz na jego grobie.
Związek Miłosza z Krakowem był jednak znacznie głębszy niż samo miejsce jego śmierci i pochówku. To właśnie Kraków poeta wybrał na swoje miejsce w Polsce po wielu dziesięcioleciach życia poza krajem. Miasto stało się dla niego przestrzenią codziennego życia, pracy i spotkań ze środowiskiem literackim.
Kraków jako miejsce powrotu
W 1993 roku Czesław Miłosz otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa. W tym samym okresie związał się z mieszkaniem przy ul. Bogusławskiego 6, położonym niedaleko Plant, Wawelu i Kazimierza. Z czasem właśnie Kraków stał się jego stałym miejscem zamieszkania.
W miejskich materiałach poświęconych poecie podkreślano, że wielokrotnie deklarował, iż gdyby miał powrócić do Polski, wybrałby właśnie Kraków. Miasto przypominało mu pod pewnymi względami Wilno – miejsce niezwykle ważne dla jego młodości, edukacji i kształtowania się jego literackiej tożsamości.
Krakowskie mieszkanie przy Bogusławskiego stało się z czasem jednym z symbolicznych miejsc związanych z życiem noblisty. To tam pracował i przyjmował gości, a po jego śmierci miejsce to zaczęło przyciągać badaczy literatury, pisarzy i czytelników zainteresowanych jego twórczością.
Miłosz i krakowskie środowisko intelektualne
Relacje poety z Krakowem nie ograniczały się wyłącznie do ostatnich lat życia. Miłosz był związany również z Uniwersytetem Jagiellońskim – otrzymał tytuł doktora honoris causa tej uczelni i prowadził spotkania oraz wykłady ze studentami. Kraków był dla niego również miejscem intensywnych kontaktów ze środowiskiem literackim i wydawniczym.
Właśnie tutaj przypadł jeden z najważniejszych późnych okresów jego twórczości. Miłosz funkcjonował w Krakowie nie jako pomnikowa postać literatury, ale jako obecny w życiu miasta pisarz – uczestnik spotkań, debat i wydarzeń kulturalnych.
Dzisiaj jednym z najmocniejszych symboli tej więzi pozostaje Skałka. Pochowanie Miłosza w Krypcie Zasłużonych umieściło go w krakowskim panteonie polskiej kultury obok takich postaci jak Stanisław Wyspiański, Jacek Malczewski czy Karol Szymanowski.
Czesław Miłosz – krótka biografia
Czesław Miłosz urodził się 30 czerwca 1911 roku w Szetejniach na Litwie. Był poetą, prozaikiem, eseistą, tłumaczem i dyplomatą. Po II wojnie światowej pracował m.in. w polskiej służbie dyplomatycznej, a w 1951 roku zdecydował się pozostać na emigracji. Przez wiele lat mieszkał we Francji, a następnie w Stanach Zjednoczonych, gdzie był związany z Uniwersytetem Kalifornijskim w Berkeley.
W 1980 roku otrzymał literacką Nagrodę Nobla, co przyniosło jego twórczości ogromne zainteresowanie także w Polsce, gdzie wcześniej przez lata pozostawała objęta ograniczeniami cenzury.
Ostatni rozdział jego życia był jednak ściśle związany z Krakowem. W 1993 roku został Honorowym Obywatelem miasta i zamieszkał przy ul. Bogusławskiego 6. Od 2000 roku przebywał w Krakowie na stałe. Tutaj spędził ostatnie lata życia, tutaj zmarł 14 sierpnia 2004 roku i tutaj został pochowany – w Krypcie Zasłużonych na Skałce.
Kraków był więc dla Miłosza czymś więcej niż ostatnim adresem. Był świadomie wybranym miejscem powrotu do Polski i miastem, w którym jeden z najważniejszych polskich poetów XX wieku zamknął swoją niezwykłą biografię.
