W zawieszeniu nowoczesnego samochodu znajduje się wiele elementów. Niektóre z nich są bardzo złożone i zawierają wiele elementów, np. amortyzatory. Ale jest też komponent, który składa się tylko z jednego elementu – sprężyny. Ale z pewnego punktu widzenia jest to główny element zawieszenia. Nieważne jak dobre są wszystkie inne części, bez dobrej sprężyny zawieszenie nie będzie działać prawidłowo. W końcu to właśnie sprężyna zapewnia główną właściwość zawieszenia – sprężystość.
W zasadzie wszystkie elementy zawieszenia – dźwignie, drążki i stabilizatory, przeguby kulowe i silentblocki istnieją tylko po to, aby sprężyna mogła wykonać swoje zadanie – wyrównać nierówności drogi, dzięki czemu opona zawsze pozostaje w kontakcie z nawierzchnią. Amortyzatory służą do pochłaniania ruchów – dzięki czemu samochód nie chwieje się jeszcze przez długi czas po pokonaniu nierówności. Medium płynne w amortyzatorach, nie posiadając pamięci sprężystej, pochłania energię i zamienia ją na ciepło. Dlatego nawet najlepsze amortyzatory mogą nie zapewnić odpowiedniego pokonywania nierówności przez zawieszenie, jeśli główne ogniwo – sprężyny – nie sprężynuje tak, jak powinno.
Sprężyna zawieszenia tylko na pierwszy rzut oka wydaje się być prostym kawałkiem skręconego w spirali stalowego pręta. Sprężyna nie tylko podtrzymuje ciężar pojazdu i zapewnia nominalny prześwit podczas postoju lub poruszania się po drodze. Określa też, jak samochód zachowa się po uderzeniu w przeszkodę. Oczywiście, gdy pojazd uderzy w przeszkodę, amortyzator ma również pewien wpływ na skok sprężyny, która tworzy z nim układ sprężysty o określonych właściwościach.
Energia wynikająca z pionowych ruchów nadwozia pojazdu jest magazynowana w sprężynie podczas jej ściskania. Sprężyna „chce” uwolnić tę energię poprzez rozprężenie. Spowoduje to ruchy ciała, które zdestabilizują pojazd i sprawią, że będzie on wyjątkowo niebezpieczny i niekomfortowy. Aby zapobiec temu efektowi, w system wbudowany jest amortyzator. O właściwościach tego układu decyduje jednak ponownie sprężyna w normalnej pracy amortyzatora.
Jakie są rodzaje sprężyn
Sprężyny występują we wszystkich kształtach i formach. Obok zwykłych sprężyn śrubowych występują również sprężyny typu banan, sprężyny o zmiennym przekroju pręta oraz sprężyny typu mini-block. Z wyjątkiem sprężyn o zmiennym przekroju poprzecznym, wszystkie sprężyny są dość dostępne do podrobienia lub produkcji na poziomie komponentów zastępczych (tylko powierzchownie imitujących sprawną część). Nie jest jednak łatwo wyprodukować prawdziwą sprężynę.
- Sprężyny bananowe wykorzystują siły promieniowe. Oznacza to, że sam kęs jest najpierw specjalnie skręcany, zanim zostanie zwinięty w sprężynę. W eksploatacji takie sprężyny zapewniają optymalne sterowanie pojazdem, zwłaszcza przy dużych prędkościach.
- Sprężyny o zmiennym przekroju i sprężyny typu mini-blok mają progresywną, nieliniową charakterystykę. Siła potrzebna do sprężenia wzrasta proporcjonalnie do stopnia ściśnięcia sprężyny, zapewniając trwałość, cichość i zwartość. Tak więc wysokiej jakości sprężyna, która nie tylko ma prawidłowe parametry geometryczne przed montażem, ale także działa dokładnie tak, jak przewiduje producent pojazdu, może być wyprodukowana tylko na specjalistycznym sprzęcie.
Jak często należy wymieniać sprężyny?
Doświadczony kierowca od razu będzie wiedział, czy sprężyny zawieszenia nie spełniają już należycie swojej funkcji. Oto pięć podstawowych znaków, które pomogą zidentyfikować problem niedoświadczonym właścicielom samochodów:
- Samochód zwisa na jednym kole jak pies na bolącej stopie;
- w zawieszeniu słychać szumy, grzechotki i skrzypienia;
- prześwit pojazdu zmniejsza się, pod obciążeniem ma się wrażenie, że leży na ziemi;
- Zwyczajowe miejsce parkingowe stało się mało komfortowe, np. drzwi uderzały w krawężnik przy otwieraniu lub przedni zderzak nagle zaczynał w niego wpadać, choć wcześniej nic takiego nie zaobserwowano;
- same sprężyny wykazują podczas kontroli oznaki rdzy lub uszkodzeń mechanicznych.
Wszystko to są wyraźne sygnały do wymiany sprężyn zawieszenia. Jeśli będziesz zwlekał z ich wymianą, może się to skończyć koniecznością wymiany amortyzatorów i niektórych elementów zawieszenia.
Jak samemu zmienić sprężyny?
Samodzielna wymiana sprężyn przedniego zawieszenia jest możliwa, ale zalecamy to robić tylko wtedy, gdy jesteś pewny swoich umiejętności.
- Wymiana sprężyn zawieszenia rozpoczyna się od zawieszenia pojazdu na haku holowniczym.
- Śruby kół są poluzowane.
- Następnie odkręcamy śruby mocujące dolny amortyzator.
- Starą sprężynę uwalnia się chwytając dolny zwój łomem.
- Przed zamontowaniem nowych sprężyn należy zawsze sprawdzić ich gniazda i oczyścić je z zanieczyszczeń.
- Najlepiej też dopasować sprężyny w stanie ściśniętym, inaczej w krótkim czasie można się wyczerpać fizycznie i psychicznie.
Źródła informacji:
Informacje o sprężynach zawieszenia pojazdów – www.autoczesciexpert.pl
