Wójtowie i burmistrzowie gmin zrzeszonych w Stowarzyszeniu Metropolia Krakowska przedstawili wspólne stanowisko dotyczące Strefy Czystego Transportu w Krakowie. Samorządowcy podkreślają, że popierają działania na rzecz poprawy jakości powietrza, ale oczekują zmian w kształcie strefy i zasadach jej funkcjonowania. W ich ocenie korekta powinna ograniczyć SCT do miejsc realnych przekroczeń norm oraz wprowadzić jednolite reguły wobec wszystkich użytkowników pojazdów niespełniających wymagań emisji.
Wspólny front 15 gmin
Stanowisko przyjęto w ramach Stowarzyszenia Metropolia Krakowska, które tworzy 15 gmin współpracujących z Krakowem w obszarze usług publicznych, mobilności i polityk środowiskowych. Samorządowcy akcentują, że w sprawach takich jak transport i jakość powietrza metropolia działa jak jeden organizm – decyzje podejmowane w stolicy regionu wpływają na mieszkańców gmin ościennych i odwrotnie.
Kontekst: wyrok WSA i zapowiedź korekty
W tle stanowiska gmin jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2026 r., który – według samorządowców – utrzymał podstawowe założenia uchwały dotyczącej SCT. Jednocześnie gminy oczekują, że zapowiadane zmiany zostaną przeprowadzone w sposób transparentny i w dialogu, uwzględniając skutki dla całego obszaru metropolitalnego.
Postulat nr 1: strefa tylko tam, gdzie są przekroczenia
Najważniejsza propozycja dotyczy obszaru SCT. Samorządowcy chcą, by strefa obejmowała wyłącznie tereny, gdzie odnotowuje się przekroczenia dopuszczalnych norm dwutlenku azotu. Wprost wskazywany jest tu m.in. rejon Alei Trzech Wieszczów jako przykład miejsca, w którym problem ma charakter szczególnie wyraźny.
Postulat nr 2: równe zasady dla wszystkich kierowców
Drugim kluczowym żądaniem jest wprowadzenie jednolitych zasad dla wszystkich właścicieli pojazdów niespełniających norm emisji – bez rozróżniania ze względu na miejsce zamieszkania. W ocenie samorządowców różnicowanie reguł może pogłębiać napięcia między Krakowem a gminami sąsiednimi, a zamiast budować poparcie dla zmian, wywołuje poczucie nierównego traktowania.
„Metropolia to system naczyń połączonych”
W stanowisku pojawia się też mocny argument komunikacyjny: tysiące osób codziennie dojeżdża do Krakowa do pracy, szkół i instytucji publicznych, dlatego regulacje dotyczące wjazdu do miasta nie mogą pomijać realiów życia w gminach ościennych. Mirosław Golanko, wójt gminy Zielonki i przewodniczący Komisji ds. Środowiska, Przestrzeni i Mobilności Stowarzyszenia Metropolia Krakowska, podkreśla, że „Metropolia Krakowska to system naczyń połączonych”, a rozwiązania powinny „łączyć, a nie dzielić”.
Deklaracja dalszych rozmów
Samorządowcy deklarują gotowość do dalszego dialogu z władzami Krakowa. Podkreślają, że ich celem jest takie ukształtowanie SCT, by poprawa jakości powietrza szła w parze z akceptacją społeczną i była możliwa do wdrożenia bez nadmiernych kosztów po stronie mieszkańców całej metropolii.
(PT)
