Wszystko wskazuje na to, że referendum w sprawie odwołania prezydenta Krakowa zakończyło się sukcesem jego organizatorów. Jeśli wynik zostanie oficjalnie potwierdzony przez komisarza wyborczego, rozpocznie się formalny proces przejęcia zarządzania miastem oraz przygotowań do przedterminowych wyborów.
Według nieoficjalnych informacji frekwencja wyniosła około 29,9 proc., co oznacza przekroczenie progu wymaganego do ważności referendum dotyczącego prezydenta miasta.
Kraków bez prezydenta i wiceprezydentów
W przypadku potwierdzenia wyniku referendum mandat prezydenta miasta wygasa z chwilą oficjalnego stwierdzenia ważności głosowania przez komisarza wyborczego. Oznacza to natychmiastowe zakończenie pełnienia funkcji przez Aleksandra Miszalskiego.
Razem z prezydentem swoje stanowiska tracą również jego zastępcy, czyli wiceprezydenci miasta powoływani bezpośrednio przez włodarza Krakowa:
- Stanisław Mazur,
- Łukasz Sęk,
- Stanisław Kracik,
- Maria Klaman.
Po podpisaniu odpowiednich dokumentów przez komisarza wyborczego dotychczasowe kierownictwo magistratu zakończy urzędowanie.
Sekretarz miasta przejmie stery magistratu
Do czasu wyznaczenia przez premiera komisarza Krakowem będzie zarządzał sekretarz miasta Antoni Fryczek. Taki stan potrwa najprawdopodobniej zaledwie kilka dni.
To właśnie sekretarz miasta będzie odpowiadał za bieżące funkcjonowanie urzędu, podpisywanie niezbędnych dokumentów oraz realizację najważniejszych zadań administracyjnych w okresie przejściowym.
Po powołaniu komisarza przez Prezesa Rady Ministrów przejmie on pełnię kompetencji prezydenta miasta aż do czasu wyboru nowego włodarza Krakowa.
Wybory w ciągu 90 dni
Zgodnie z obowiązującymi przepisami przedterminowe wybory prezydenta miasta muszą zostać przeprowadzone maksymalnie w ciągu 90 dni od dnia referendum.
W praktyce oznacza to, że mieszkańcy Krakowa mogą ponownie pójść do urn jeszcze w sierpniu lub na początku jesieni 2026 roku. Dokładny termin głosowania zostanie wskazany przez premiera w specjalnym rozporządzeniu.
Specjalny, przyspieszony kalendarz wyborczy
Przedterminowe wybory organizowane są w specjalnym, skróconym trybie. Procedura przypomina klasyczne wybory samorządowe, jednak wszystkie terminy są znacznie krótsze.
W rozporządzeniu o zarządzeniu wyborów publikowany jest cały kalendarz wyborczy. Od tego momentu rozpocznie się intensywna kampania oraz formalne procedury dla komitetów wyborczych i kandydatów.
Najważniejsze etapy obejmują:
- rejestrację komitetów wyborczych,
- zgłaszanie kandydatów,
- zbiórkę podpisów poparcia,
- powołanie komisji wyborczych,
- kampanię wyborczą,
- ciszę wyborczą,
- głosowanie.
W praktyce komitety mają zwykle zaledwie kilka lub kilkanaście dni na dopełnienie formalności oraz zebranie wymaganych podpisów. To oznacza dużą przewagę dla środowisk politycznych i społecznych, które już dziś posiadają gotowe struktury organizacyjne.
Możliwa druga tura
Jeżeli żaden z kandydatów nie zdobędzie ponad 50 proc. głosów w pierwszej turze, konieczne będzie przeprowadzenie drugiej tury wyborów. Ta odbywa się standardowo dwa tygodnie później.
Dla Krakowa oznaczałoby to wyjątkowo intensywną, wakacyjną kampanię wyborczą i prawdopodobnie poważne przetasowanie lokalnej sceny politycznej.
Oficjalne wyniki jeszcze przed nami
Na pełne i oficjalne potwierdzenie wyników referendum trzeba jeszcze poczekać. Komunikat Państwowej Komisji Wyborczej ma zostać opublikowany po zakończeniu prac wszystkich komisji oraz zatwierdzeniu protokołów.
Jeśli obecne dane się potwierdzą, Kraków po raz pierwszy od wielu lat wejdzie w okres zarządzania przez komisarza i przyspieszonej kampanii wyborczej o urząd prezydenta miasta.
Grzegorz Górski
