Narodowe Centrum Badań i Rozwoju oraz Selvita S.A. podpisały umowę o dofinansowanie projektu ukierunkowanego na rozwój metod i narzędzi badawczych w procesie odkrywania leków oraz rozbudowę Centrum Badawczo-Rozwojowego firmy. Projekt otrzyma ponad 91 mln zł dofinansowania z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki.
Projekt „Zwiększenie potencjału i konkurencyjności polskiej gospodarki w zakresie innowacyjnych terapii i leków przyszłości, poprzez rozwój Centrum Badawczo-Rozwojowego oraz opracowanie metod i narzędzi badawczych, jako odpowiedź na potrzeby społeczne w obszarze zdrowia publicznego”, o całkowitej wartości 238 mln zł, firma zrealizuje w konsorcjum z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ostatecznymi beneficjentami innowacyjnych procesów i usprawnienia procesu odkrywania leków będą pacjenci. Opracowane technologie umożliwią wprowadzanie na rynek nowych, bezpieczniejszych i bardziej efektywnych terapii wynalezionych w polskich laboratoriach.
Celem projektu jest opracowanie innowacyjnych metod i narzędzi badawczych, w tym z zastosowaniem AI, a także wprowadzenie do procesu odkrywania leków nowego pierwiastka, co znacząco zoptymalizuje prowadzone procesy badań nad lekami. Planowany jest również rozwój Centrum Badawczo-Rozwojowego, aby mogło prowadzić prace B+R w nowych obszarach – nowych modalnościach (czyli innych formach leku niż tradycyjne małe cząsteczki chemiczne) w odkrywaniu leków.
W ramach projektu Selvita zbuduje i wyposaży w aparaturę badawczą specjalistyczny budynek o powierzchni ok. 10 tys. m2, przeznaczony na potrzeby Centrum Badawczo-Rozwojowego. Będą w nim rozwijane innowacyjne terapie i leki przyszłości. Powiększenie istniejącego centrum o wysokospecjalistyczne powierzchnie laboratoryjne umożliwi opracowanie nowych lub znacząco ulepszonych rozwiązań w zakresie odkrywania leków oraz rozwoju spersonalizowanych terapii, w tym skoncentrowanych na nowych obszarach – nowych modalnościach w badaniach nad lekami i spersonalizowanymi terapiami leczniczymi.
Moduł badawczo-rozwojowy projektu przewiduje opracowanie dwóch innowacji. Pierwsza z nich, realizowana we współpracy z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, ma na celu opracowanie metod syntezy, oczyszczania, badania aktywności oraz analizy farmakokinetycznej i toksykologicznej związków organicznych zawierających pierwiastek dotychczas niestosowany w cząsteczkach biologicznie aktywnych.
– Związki zawierające ten pierwiastek wykazują bardzo duży potencjał terapeutyczny w leczeniu wielu chorób, w tym nowotworowych, zapalnych (w tym neurozapalnych) oraz autoimmunologicznych, co stanowi duży potencjał dla opracowania nowych potrzebnych terapii leczniczych, w odniesieniu do których brakuje wciąż efektywnych rozwiązań dla ratowania życia czy poprawy jakości życia osób chorych – tłumaczy prof. dr hab. med. Rafał OIszanecki, pełnomocnik prorektora Collegium Medicum ds. nauki i infrastruktury na Uniwersytecie Jagiellońskim.
Drugą innowacją w projekcie będzie opracowanie platformy technologicznej GENAI-inDD, opartej na sztucznej inteligencji, do wspomagania projektowania leków de novo oraz optymalizacji ich właściwości ADMET (wchłanianie, rozmieszczenie, metabolizm, wydalanie, toksyczność). Platforma umożliwi identyfikację i optymalizację związku wiodącego w procesie odkrywania leków. Przełoży się to na tworzenie bezpieczniejszych terapii o lepszych właściwościach terapeutycznych, przy jednoczesnym ograniczeniu toksyczności oraz skróceniu czasu i kosztów całego procesu.
Efektem wdrożenia innowacyjnych rozwiązań będzie zintegrowana usługa B+R, obejmująca cały proces odkrywania leków – od identyfikacji celu molekularnego, przez projektowanie i syntezę, po ocenę aktywności biologicznej związków, w tym zawierających pierwiastki dotychczas niestosowane w farmacji. Umożliwi to opracowywanie terapii typu first‑in‑class, czyli mających mechanizm działania odmienny od dotychczas stosowanych, zwiększy konkurencyjność oraz otworzy nowe kierunki terapeutyczne. Jednocześnie, dzięki wykorzystaniu zaawansowanych modeli AI, optymalizacji syntezy i integracji metod obliczeniowych z badaniami biologicznymi, skróci czas prac, poprawi selektywność i właściwości związków oraz istotnie obniży koszty, przy jednoczesnym zapewnieniu efektywnej współpracy z partnerami na rynku polskim i europejskim.
Prof. dr hab. inż. Marek Gzik, wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego:
„To znakomity przykład skutecznej współpracy nauki i biznesu. Selvita, jedna z wiodących polskich firm biotechnologicznych, zatrudniająca setki naukowców, łączy siły z najstarszą uczelnią w Polsce – Uniwersytetem Jagiellońskim, aby wspólnie rozwijać technologie służące całemu społeczeństwu. Tego typu partnerstwa pokazują, że łączenie potencjału akademickiego z doświadczeniem przemysłu pozwala odpowiadać na wyzwania współczesnego świata”.
Prof. dr hab. Jerzy Małachowski, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju:
„Fundusze Europejskie wspierają tworzenie w Polsce przełomowych technologii. W tym konkretnym przypadku w efekcie projektu powstaną aż dwie innowacje i Centrum Badawczo-Rozwojowe, w którym przez długie lata Selvita będzie mogła odkrywać i rozwijać nowe leki. Te 91 milionów złotych to inwestycja w polską biotechnologię”.
Bogusław Sieczkowski, prezes zarządu Selvita S.A:
„Dofinansowanie pozyskane w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki umożliwi nam dalsze przyspieszenie rozwoju oferty badawczej Selvity oraz rozbudowę infrastruktury w postaci nowego budynku Centrum Badawczo-Rozwojowego. Realizowane inwestycje rozszerzają nasze kompetencje w obszarze odkrywania leków, między innymi poprzez rozwój możliwości prowadzenia badań nad nowymi klasami terapeutycznymi. Równolegle zwiększamy wykorzystanie zaawansowanych narzędzi, w tym rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji. Działania te wzmacniają nasze kompetencje w zakresie badań przedklinicznych i pozwalają jeszcze skuteczniej wspierać globalnych partnerów w realizacji projektów odkrywania leków.”
