Kopiec Wandy, jeden z kluczowych symboli Krakowa i Nowej Huty nie zostanie wpisany do rejestru zabytków nieruchomych. Sprawa momentalnie wywołała spore poruszenie wśród lokalnej społeczności oraz radnych. Mieszkańcy i lokalni działacze głośno wyrażają obawy, że brak takiego wpisu zamknie lub drastycznie utrudni drogę do pozyskiwania funduszy na niezbędne remonty i konserwację obiektu ze środków Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa.
„Zakres ochrony pozostaje bez zmian”
Kryteria SKOZK uzależniają przyznanie dotacji z Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa m.in. od posiadania indywidualnego wpisu do rejestru zabytków nieruchomych. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Krakowie uspokaja, że brak wpisu w księdze A nie oznacza braku ochrony prawnej, a formalne procedury wynikają wprost z przepisów. W rozmowie z KRK News, Jan Kozakowski, rzecznik Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie wyjaśnia, że podwójna klasyfikacja tego samego obiektu jest z punktu widzenia prawa niemożliwa, a sam Kopiec Wandy podlega już pełnej ochronie. – Zgodnie z art. 8 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami prowadzony jest jeden rejestr zabytków, składający się z trzech ksiąg: księgi A dla zabytków nieruchomych, księgi B dla zabytków ruchomych oraz księgi C dla zabytków archeologicznych. Kopiec Wandy jest wpisany do rejestru zabytków. Księga C oznacza, że jest to zabytek archeologiczny. Księgi A,B,C zostały wprowadzone w celu uporządkowania zabytków rejestrowych na nieruchome (budynki), ruchome (wyposażenie) i archeologiczne. Zakres ochrony dla wszystkich, bez względu na numer księgi pozostaje bez zmian – ocenia.
W ocenie Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wpisanie Kopca po raz drugi tym razem jako zabytku nieruchomego byłoby w ocenie jedynie powieleniem istniejących procedur i nie wniosłoby „realnej wartości dodanej”. – Stanowisko Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (MWKZ) wynika z obowiązujących przepisów tzn. nie ma możliwości wydania decyzji, obejmującej ten sam zakres w przypadku, kiedy w obiegu prawnym funkcjonuje już ostateczna decyzja. Obiekt archeologiczny nie może zostać sklasyfikowany jako obiekt nieruchomy – mówi rzecznik Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie.
Kryteria finansowania a przepisy prawa
Na forach w mediach społecznościowych dotyczących Nowej Huty po decyzji urzędników powstało wiele zarzutów. W ocenie mieszkańców decyzja blokuje dostęp do Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa i w przyszłości będzie miała negatywne konsekwencje dla całej dzielnicy. „Nigdy nie rozumiem, czemu tylko w Nowej Hucie są takie przypadki. Tylko tutaj dochodzi do decyzji, których powodów nikt nie umie wyjaśnić” – piszę w jednym z komentarzy pan Robert.
Odnosząc się do zarzutów, Jan Kozakowski wskazuje, że kryteria przyznawania środków przez SKOZK są regulowane wewnętrznie i nie leżą w gestii konserwatora. – Kwestie związane z warunkami przyznawania dotacji przez Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Krakowa (SKOZK) pozostają poza kompetencjami wojewódzkiego konserwatora zabytków. Kryteria dostępu do środków Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa są określane przez podmioty odpowiedzialne za funkcjonowanie tego systemu finansowania. Zakres udzielanej dotacji jest określony w Regulaminie danego podmiotu, a nie w ustawie. Wpis do księgi A nie zmieni statusu zabytku, który nadal będzie figurował jako archeologiczny – komentuje rzecznik.
Patryk Trzaska
