Kozie sery warte odkrycia

Znamy sery krowie i owcze, ale co z kozimi? Ich popularność rośnie z roku na rok, jest też coraz więcej zagrodowych producentów tych przysmaków. Gdzie w okolicach Krakowa można ich spróbować?

Kozy, ich mleko i mięso nigdy nie były w Polsce zbyt popularne, choć z pewnością niezasłużenie. Przed wiekami zwykło się uważać, że koza to zwierzę “nieczyste” bo… podobno wielu kojarzyło się z rogatym diabłem. Dziś trudno stwierdzić, ile w tym prawdy, a ile powtarzanej przez stulecia legendy, tym niemniej, stada kóz były wielokrotnie mniejsze, niż krów czy owiec. Kozy doskonale sprawdziły się w okresie dwudziestolecia międzywojennego, kiedy liczebność stad wzrosła kilkukrotnie. Tanie w utrzymaniu, odporne na warunki pogodowe zwierzęta przydały się w odbudowywanym po okresie zaborów kraju. Jednak po II wojnie światowej okazało się, że “biedne” kozy nie pasują do PRL-owskiej wizji kraju zasobnego i zamożnego. Stąd w PGR-ach hodowano ogromne stada krów, a o kozach zapomniano. Dopiero w latach 90-tych ubiegłego wieku kozie mleko i przetwory wróciły do łask za sprawą zainteresowania zdrowymi, ekologicznymi produktami.

oznorWO

W porównaniu do krowiego, mleko kozie zawiera znacznie mniej białka kazeinowego, które może być silnym alergenem. Więcej jest za to łatwiej przyswajalnego przez organizm białka serwatkowego, które sprawia, że produkty z koziego mleka po prostu lepiej trawimy. Podobnie jest z tłuszczem – choć jest go więcej, niż w mleku krów, jego struktura sprawia, że jest bardziej przyjazny dla układu pokarmowego. Mleko kozie ponadto nie ma sobie równych, jeśli chodzi o poziom zawartości wapnia, a także witaminy A. W kozim mleku znajdziemy również witaminy D, E, B1, B2, PP i kwas foliowy.

W okolicach Krakowa znajdziemy kilku ciekawych hodowców kóz i producentów kozich serów. W Zabierzowie działa gospodarstwo PEMAKO https://www.facebook.com/gospodarstwopemako, a w sąsiednim Zelkowie – KOZART. Ten drugi hodowca organizuje regularnie wydarzenia dostępne dla wszystkich chętnych, a najbliższy „Dzień Otwarty w Kozart – Grillowanie Na Wypasie” odbędzie się tutaj już 19 sierpnia (szczegóły wydarzenia: https://www.facebook.com/events/256868973755189).

oznorWO

Jeżeli zaś chcemy w Krakowie kupić kozie sery o gwarantowanej jakości, można to zrobić w każdą środę i sobotę od 8 do 13 na Targu Pietruszkowym pod halą Korony. Jednym z targowych wystawców jest bowiem gospodarstwo Kozie Frykasy, producent serów świeżych i dojrzewających, oczywiście z koziego mleka. A jeśli nie pasuje Wam żaden z tych terminów, sery od Kozich Frykasów i inne produkty z Targu Pietruszkowego można zamówić z dostawą do domu, korzystając z Paczki Pietruszkowej: https://paczkapietruszkowa.pl/.

Ja jednak gorąco polecam odwiedzenie jednego z kozich gospodarstw. Oprócz degustacji serów na miejscu, głaskanie kóz będzie w gratisie.

Szymon Gatlik

Przewodnik kulinarny i winiarski, miłośnik lokalnej kuchni, członek Slow Food International, międzynarodowej organizacji dbającej o “dobre, czyste i sprawiedliwe” jedzenie. Ekspert programu Polskie Skarby Kulinarne. Jest m.in. autorem tras kulinarnego zwiedzania Krakowa i jedynym certyfikowanym przewodnikiem po krakowskiej winnicy Srebrna Góra.

 

2 KOMENTARZE

Najnowsze

Co w Krakowie