Dokładnie 22 lata temu, 14 sierpnia 2004 roku, papież Jan Paweł II mianował ks. Jana Zająca biskupem pomocniczym Archidiecezji Krakowskiej. Ówczesny rektor Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach należał już wówczas do duchownych od dziesięcioleci mocno związanych z Krakowem. To właśnie tutaj kształcił się do kapłaństwa, przyjął święcenia z rąk bp. Karola Wojtyły, kierował seminarium duchownym, był proboszczem, a później stanął na czele jednego z najważniejszych sanktuariów na świecie.
Nominacja od Jana Pawła II
14 sierpnia 2004 roku Jan Paweł II mianował dwóch nowych biskupów pomocniczych Archidiecezji Krakowskiej – ks. Jana Zająca oraz ks. Józefa Guzdka. Dla ks. Zająca nominacja była kolejnym etapem wieloletniej posługi w Kościele krakowskim. W chwili jej ogłoszenia od dwóch lat pełnił funkcję rektora Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach.
Sakra biskupia odbyła się miesiąc później – 15 września 2004 roku właśnie w łagiewnickim sanktuarium. Święceń biskupich udzielił kard. Franciszek Macharski, ówczesny metropolita krakowski. Współkonsekratorami byli abp Józef Kowalczyk oraz abp Stanisław Dziwisz.
Na swoje zawołanie biskupie Jan Zając wybrał słowa „Surgite, eamus!” – „Wstańcie, chodźmy!”. To hasło szczególnie mocno kojarzy się z pontyfikatem Jana Pawła II – identyczny tytuł nosi książka papieża poświęcona jego doświadczeniu posługi biskupiej.
Od Karola Wojtyły do Jana Pawła II
W przypadku bp. Jana Zająca szczególnego znaczenia nabiera klamra łącząca początek jego kapłaństwa z nominacją biskupią.
Do Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej wstąpił w 1957 roku. Po sześciu latach formacji, 23 czerwca 1963 roku w katedrze na Wawelu święceń kapłańskich udzielił mu ówczesny biskup Karol Wojtyła. Ponad cztery dekady później ten sam Karol Wojtyła, już jako papież Jan Paweł II, powołał go do grona biskupów.
To symbolicznie pokazuje, jak mocno cała droga duchownego była związana z historią Kościoła krakowskiego drugiej połowy XX wieku.
Proboszcz, wychowawca księży i rektor seminarium
Związki bp. Jana Zająca z Krakowem nie ograniczają się jednak do Łagiewnik.
Od 1971 do 1977 roku był ojcem duchownym Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej. Później pracował duszpastersko w Nowej Hucie, a w czerwcu 1980 roku został proboszczem parafii św. Szczepana w Krakowie.
W 1984 roku powierzono mu jedną z najważniejszych funkcji związanych z formacją przyszłych krakowskich księży – został rektorem Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej. Kierował nim przez dziewięć lat.
Od 1993 roku był dyrektorem Wydziału Koordynacji Duszpasterstwa Archidiecezji Krakowskiej, a od 1999 roku również wikariuszem biskupim ds. duszpasterstwa. Należał m.in. do Rady Kapłańskiej, Rady Duszpasterskiej i Kolegium Konsultorów. Został także kanonikiem Kapituły Metropolitalnej na Wawelu.
Szczególne miejsce – krakowskie Łagiewniki
Jednym z najważniejszych rozdziałów w posłudze bp. Jana Zająca pozostają jednak Łagiewniki.
W 2002 roku został pierwszym rektorem utworzonego wówczas Rektoratu Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach. Funkcję tę pełnił aż do 2014 roku. Dziś pozostaje kustoszem honorowym sanktuarium.
Był to szczególny czas w historii tego miejsca. Łagiewniki rozwijały się jako światowe centrum kultu Bożego Miłosierdzia, silnie związane zarówno ze św. Faustyną Kowalską, jak i z Janem Pawłem II.
To również właśnie w Łagiewnikach bp Jan Zając przyjął sakrę biskupią. Sanktuarium stało się więc miejscem łączącym jego posługę kapłańską, biskupią i wieloletnią pracę duszpasterską.
Dziesięć lat jako biskup pomocniczy Krakowa
Bp Jan Zając pełnił urząd biskupa pomocniczego Archidiecezji Krakowskiej w latach 2004–2014. Od 2005 roku, już po objęciu archidiecezji przez abp. Stanisława Dziwisza, był także wikariuszem generalnym metropolity krakowskiego.
W ramach Konferencji Episkopatu Polski kierował m.in. Komisją Charytatywną oraz Zespołem ds. Sanktuariów. Po przejściu na emeryturę pozostał związany z Archidiecezją Krakowską i Sanktuarium Bożego Miłosierdzia.
Bp Jan Zając – nota biograficzna
Bp Jan Zając urodził się 20 czerwca 1939 roku w Libiążu. Po maturze w 1957 roku rozpoczął formację w Wyższym Seminarium Duchownym Archidiecezji Krakowskiej. Święcenia kapłańskie otrzymał 23 czerwca 1963 roku w katedrze wawelskiej z rąk bp. Karola Wojtyły.
Pracował jako wikariusz m.in. w Międzybrodziu Żywieckim, Chełmku i Wadowicach. Później przez lata jego działalność koncentrowała się już przede wszystkim na Krakowie i Archidiecezji Krakowskiej. Był ojcem duchownym seminarium, duszpasterzem w Nowej Hucie, proboszczem parafii św. Szczepana w Krakowie, a następnie przez dziewięć lat rektorem krakowskiego seminarium duchownego. Pełnił także ważne funkcje w strukturach kurii i duszpasterstwa archidiecezjalnego.
Od 2002 do 2014 roku kierował Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie-Łagiewnikach. 14 sierpnia 2004 roku Jan Paweł II mianował go biskupem pomocniczym Archidiecezji Krakowskiej, a 15 września tego samego roku przyjął sakrę biskupią. Posługiwał jako biskup pomocniczy do 2014 roku. Jego dewizą biskupią są słowa „Surgite, eamus!” – „Wstańcie, chodźmy!”.
Biografia bp. Jana Zająca pozostaje więc wyjątkowo mocno spleciona z Krakowem: Wawel, krakowskie seminarium, Nowa Huta, parafia św. Szczepana, kuria metropolitalna i przede wszystkim Łagiewniki to miejsca wyznaczające kolejne etapy jego ponad sześćdziesięcioletniej posługi kapłańskiej.
(zdj. Archidiecezja Krakowska)
