Park Szymborskiej bez pomnika Orląt Lwowskich. Trzeba poszukać nowej lokalizacji

Porozrzucane, szkolne plecaki i tablica pamiątkowa wbita w ziemię – tak miał wyglądać pomnik Orląt Lwowskich w parku Wisławy Szymborskiej. Pomnik upamiętniający młodych bohaterów od początku budził jednak kontrowersje. 

Lokalizacji pomnika w parku towarzyszyły kontrowersje. Wcześniej planowano, aby pomnik stanął na placu Kossaka. Jednak ze względu na obowiązujące plany rewitalizacji, postawienie pomnika w tym miejscu nie było możliwe. Prezydent Majchrowski zaproponował więc nową lokalizację, czyli teren  parku Wisławy Szymborskiej przy ul. Karmelickiej.

Nowa lokalizacja nie spodobała części radnym z Komisji ds. kultury, którzy sprzeciwili się propozycji prezydenta. Cześć radnych wskazywała, że nowe miejsce nie zostało wcześniej skonsultowane z Radą Dzielnicy I ani z jej mieszkańcami –  To ma być miejsce, gdzie powinny bawić się dzieci, grać w piłkę, a nie miejsce, gdzie powinny być pomniki, przy których należałoby z nutką nostalgii zapalić świeczkę. Pomnik zmieni charakter tego miejsca – mówił w 2022 roku Tomasz Daros, ówczesny przewodniczący Dzielnicy I. Ostatecznie radni z Komisji ds. kultury sprzeciwili się propozycji prezydenta aby pomnik stanął w parku przy ul. Karmelickiej.

Pomimo tego, w lipcu 2022 roku krakowscy radni zgodzili się, żeby pomnik Orląt Lwowskich ulokować w parku im. Wisławy Szymborskiej przy ulicy Karmelickiej. Miasto ogłosiło konkurs na koncepcję projektową pomnika. Konkurs został zorganizowany przez Zarząd Zieleni Miejskiej i Wydział Kultury i Dziedzictwa Narodowego UMK. 

Założeniem konkursu było wyłonienie koncepcji pomnika, którego „forma, prócz upamiętnienia Orląt Lwowskich. Miał również mieć charakter edukacyjny i wpisywać się w zaprojektowany układ kompozycyjny powstającego parku im. Wisławy Szymborskiej”. Pierwsze miejsce zajęła praca autorstwa Michała Dąbka, Wacława Gawlika i Jana Kuki.

Przeciwko takiej lokalizacji zaprotestowała grupa mieszkańców. Wskazywali, że park dedykowany poezji i literaturze, nie jest odpowiednim miejscem dla upamiętnienia bohaterów Orląt Lwowskich. W tej sprawie złożyli do  magistratu projekt uchwały obywatelskiej , zobowiązujący prezydenta do rezygnacji z pomysłu umieszczenia pomnika Orląt Lwowskich w parku. 

Na wczorajszej  sesji , radni zajmowali sie dwoma projektami uchwał w tej sprawie: obywatelski, z podpisami blisko 1100 mieszkańców, wnoszący o uchwały Rady Miasta z 2022 roku odnośnie tej lokalizacji, oraz przygotowany przez komisję dialogu obywatelskiego Rady Miasta, dotyczący przeprowadzenia konsultacji społecznych dotyczących lokalizacji pomnika.

– Mieszkańcy nie chcą tam żadnych pomników, nawet postumentu Wisławy Szymborskiej, co pokazały konsultacje przeprowadzone w 2020 roku, podczas tworzenia parku. Nie chodzi o to, że w ogóle nie chcemy takiego pomnika, bo idea upamiętniania Orląt Lwowskich jest ze wszech miar słuszna. Jednak po co upchać go na siłę w tym parku? Lepiej znaleźć dla niego inna lokalizację – mówiła Natalia Nazim, współautorka uchwały obywatelskiej.

Według Natali Nazim park poświęcony Noblistce jest miejscem odwołującym się do poezji, od samego początku planowany był jako przestrzeń o charakterze czysto rekreacyjnym, miał dać możliwość wypoczynku i zabawy na łonie natury. Z kolei projekt pomnika Orląt Lwowskich, który wygrał w konkursie zorganizowanym przez Zarząd Zieleni Miejskiej, zakłada ustawienie wyrazistej, rozbudowanej formy, wymagającej odpowiedniej ekspozycji, a co za tym idzie odpowiedniego kontekstu i przestrzeni.

Przeczytała ona także oświadczenie w tej sprawie Michała Rusinka, sekretarza Wisławy Szymborskiej, obecnie prezesa fundacji jej imienia. –  „Byłby taki sam dysonans, gdy Szymborską chciano upamiętnić w parku Orląt Lwowskich, gdyby taki istniał” – napisał Michał Rusinek

Michał Drewnicki z klubu PiS argumentował, że lokalizacja dla pomnika Orląt Lwowskich ma być zmieniana na przestrzeni lat po raz kolejny, co może skutkować tym, iż upamiętnienie to w ogóle nie powstanie.

– Sprawa budowy tego pomnika ciągnie się od prawie 10 lat. Były proponowane dla niego różne lokalizacje, miejsca. Jeśli unieważnimy dziś decyzje o postawieniu pomnika parku przy Karmelickiej, to miną kolejne lata nim ten pomnik powstanie – argumentował radny Andrzej Hawranek.

Mariusz Graniczka, jeden z inicjatorów budowy pomnika, dyrektor XLIV Liceum Ogólnokształcącego, apelował do radnych, by nie tworzyli w Krakowie konfliktów, których i tak dużo jest już wokół. Dziękował osobom, popierającym upamiętnienie Orląt Lwowskich.

Podczas sesji pojawiły się też propozycje nowych lokalizacji dla pomnika Orląt Lwowskich. Wymieniano w tym kontekście m.in.: rejon Kopca Piłsudskiego, końcówkę ulicy Michałowskiego, czy też którąś z krakowskich szkół.

-. Czemu pomniki są prawie zawsze lokowane w centrum miasta? W Krakowie mamy 18 dzielnic, tam też są godne miejsca dla pomników – stwierdził radny Tomasz Daros.

Ostatecznej   radni zobowiązali prezydenta do przeprowadzenia konsultacji społecznych w sprawie nowej lokalizacji pomnika Orląt Lwowskich, z uwzględnieniem opinii mieszkańców. Zaznaczyli również, że powinno się brać pod uwagę lokalizacje na terenie całego miasta, a nie tylko ścisłego centrum.

Jarek Strzeboński 

 

5 KOMENTARZE

Najnowsze

Co w Krakowie