Grażyna Fijałkowska, Cecylia Malik, Elżbieta Penderecka, Agata Teutsch – to pierwsze laureatki Nagrody im. Kazimiery Bujwidowej. Z rąk prezydenta miasta Jacka Majchrowskiego otrzymały statuetki za „postawę, zaangażowanie i dokonania, które miały znaczący wpływ na otoczenie”.
– Jeżeli popatrzymy na historię Krakowa, ale także świata to ten świat zawsze był bardziej męski. Rola kobiet z biegiem lat wzrastała i odgrywały coraz większą rolę w życiu społecznym, artystycznym, politycznym. Teraz są we wszystkich dziedzinach, nazywamy ich nazwiskami ulice, skwery, mamy także nagrodę im. Kazimiery Bujwidowej. Jesteśmy w specyficznej sytuacji politycznej, w której kobiety odgrywają znaczącą rolę, jako matki żołnierzy walczących na wojnie, obserwujemy je jak na co dzień opiekują się dziećmi, wreszcie możemy je zobaczyć jako wolontariuszki, które niosą pomoc bliźnim z Ukrainy – mówił w trakcie wręczenia nagród prezydent Jacek Majchrowski. Uroczysta gala odbyła się w czwartek, 31 marca 2022 roku.
Nagroda im. Kazimiery Bujwidowej została uchwalona przez Radę Miasta Krakowa w grudniu 2021 roku, a tytuł przyznaje corocznie prezydent miasta Krakowa na wniosek Kapituły Nagrody za poprzedni rok kalendarzowy. Ustanowienie tej nagrody to „tworzenie silnej reprezentacji kobiet we wszystkich dziedzinach życia publicznego, wspierania kobiet w ich działaniach oraz walka z dyskryminacją ze względu na płeć”. W tym roku Nagroda im. Kazimiery Bujwidowej została przyznana po raz pierwszy. Oto cztery jej laureatki:
Grażyna Fijałkowska była nauczycielką biologii w szkołach w Prokocimiu, m.in. w Szkole Podstawowej nr 61, 117, ZSI nr 4, Gimnazjum nr 29. Ukończyła cztery kierunki studiów podyplomowych: biologię, chemię, Nowoczesne Kierowanie i Zarządzanie Szkołą. Nauczanie było jej wielką pasją, której poświęcała się z pełnym zaangażowaniem dzieląc pracę zawodową z wychowywaniem córki Ani i syna Marka. Po zakończeniu kariery zawodowej, w 1998 roku została radną Miasta Krakowa i Dzielnicy XII Bieżanów-Prokocim. Od tego momentu jej pasją stała się działalność społeczna i samorządowa na rzecz Krakowa, a przede wszystkim jej „Małej Ojczyzny Prokocimia”. Od 1998 r. jest członkiem Towarzystwa Przyjaciół Prokocimia, od 2016 r. pełni funkcję wiceprezeski towarzystwa. Od 2010 r. jest wiceprezeską Klubu Sportowego Kolejarz–Prokocim. Jest też członkiem Kapituły Medalu „Zasłużony dla Prokocimia” i Stypendium Edukacyjnego im. Jerzmanowskich. Współorganizuje coroczną aukcję charytatywną na rzecz Stypendium Edukacyjnego im. Jerzmanowskich dla uzdolnionej młodzieży z Prokocimia. W 2017 r. była przewodniczącą Komitetu Organizacyjnego 650-lecia Prokocimia, a w 2021 współorganizatorką uroczystości 100–lecia Klubu Sportowego Prokocim.
Cecylia Malik jest artystką wizualną, performerką, malarką, aktywistką, ekolożką. Studiowała na Wydziale Malarstwa ASP w Krakowie (dyplom w pracowni Leszka Misiaka) oraz podyplomowych studiach kuratorskich na UJ. Należy do najbardziej znanych artystek współczesnych, mieszkających i tworzących w Krakowie – ze względu na oryginalne i niezwykle skuteczne łączenie sztuki i aktywizmu. Jest krakowianką z urodzenia i podkreśla krakowskie źródła swojej twórczości, ale zasięg jej aktywności z roku na rok rozprzestrzenia się na całą Polskę. Jest inicjatorką lub autorką głośnych projektów artystycznych o dużym wydźwięku społecznym, m.in. Modraszek Kolektyw (2011), Warkocze Białki (2013), Chciwość Miasta (2014), Matki Polki na Wyrębie (od 2017), Siostry Rzeki (od 2017). Otrzymała ważne nagrody i wyróżnienia, w tym prestiżową Nagrodę im. Katarzyny Kobro za rok 2018 m.in. „za śmiałe wychodzenie poza obszar sztuki w stronę aktywizmu oddanego potrzebom wszystkich istot żywych”.
Elżbieta Penderecka od blisko półwiecza to jedna z najbardziej wpływowych liderek opinii. Kreatorka i ambasadorka polskich artystek i artystów. Jako przewodnicząca Rady Programowej Festiwalu Kraków 2000 Europejskie Miasto Kultury promowała działalność interdyscyplinarnych reprezentantów branż kreatywnych umożliwiając im budowanie międzynarodowych karier. Od roku 2004 jako prezes Stowarzyszenia im. Ludwiga van Beethovena zarządza produkcją m.in. Wielkanocnego Festiwalu Ludwiga van Beethovena oraz impresariatem odpowiedzialnym za wspieranie karier wybitnych polskich twórców, m.in. Agaty Szymczewskiej, Aleksandry Kuls, Aleksandry Świgut. Za swoją dzielność kuratorską i menadżerską nagradzana prestiżowymi wyróżnieniami i odznaczeniami w kraju i zagranicą.
Agata Teutsch to krakowska aktywistka, trenerka antydyskryminacyjna i antyprzemocowa (WenDo), autorka opracowań dotyczących empowermentu, praw człowieka, przeciwdziałania dyskryminacji i przemocy, działań na rzecz równości i różnorodności. Od ponad 25 lat związana z organizacjami i grupami społeczeństwa obywatelskiego. Będąc w liceum została członkinią Towarzystwa Interwencji Kryzysowej w Krakowie i wolontariuszką w pierwszym hostelu dla kobiet doświadczających przemocy, mieszczącym się na osiedlu Krakowiaków. Współorganizowała w Krakowie Manifę. Jako członkini nieformalnej grupy Ulica Siostrzana współorganizowała pierwsze w Polsce letnie feministyczne obozy dla kobiet. W 2007 r. współzałożyła w Krakowie fundację Autonomia, której aktualnie prezesuje. Agata Teutsch koncentruje się na wzmacnianiu siły, odwagi, samodzielności myślenia i solidarności kobiet i dziewczynek oraz chłopców i mężczyzn – by miały i mieli moc do wyzwalania się oraz narzędzia do przeciwstawiania się manipulacjom, przemocy i dyskryminacji.
Wszystkie zgłoszone kandydatki do I edycji Nagrody im. Kazimiery Bujwidowej:
Agata Jabłońska
Agata Machnik-Pado
Agata Teutsch
Agnieszka Dauksza
Agnieszka Król
Agnieszka Pleti
Agnieszka Szuścik
Aldona Radomska-Paluchowska
Aleksandra Budzyńska
Aleksandra Samonek
Alicja Szczepańska
Alicja Zioło
Ana Nowicka i Monika Kufel
Aneta Pondo
Anna Adamek-Baran
Anna Kaszuba-Dębska
Anna Malik
Anna Płowiec
Anna Szymańska-Klich
Barbara Pasterak
Beata Anna Symołon
Bożena Boba-Dyga
Bronisława Kufel-Włodek
Cecylia Malik
Elżbieta Penderecka
Elżbieta Tomczyk-Miczka
Grażyna Fijałkowska
Iwona Demko
Iwona Dopierała-Światłoń
Joanna Budzowska
Kamila Knap
Katarzyna Frankiewicz-Burda
Katarzyna Kobylarczyk
Katarzyna Kubisiowska
Katarzyna Marchewczyk
Katarzyna Szczęśniak
Łucja Kłańska-Kanarek
Łucja Malec-Kornajew
Ma Stęga
Magdalena Mazik
Małgorzata Markiewicz
Małgorzata Trojańska
Maria Amin
Marta Nowaczyk-Łapińska
Martyna Masztalerz
Mirosława Morawska
Niusia Karakulska
Urszula Smok
Weronika Wójcik
Zofia Chmiel
Kazimiera Bujwidowa urodziła się w 1867 roku, działała w Krakowie na rzecz równouprawnienia kobiet i mężczyzn i do dziś pozostaje inspiracją. Walczyła z analfabetyzmem, ułatwiając dostęp do oświaty, szczególnie dziewczętom. Była propagatorką bezpłatnych czytelni dla dzieci i młodzieży. Przewodniczyła Krakowskiej Czytelni dla Kobiet – miejscu wspierającemu ruch emancypacyjny. Kazimiera Bujwidowa była jedną z prekursorek walki o prawa kobiet do studiów wyższych i stworzyła pierwsze gimnazjum dla dziewcząt z egzaminem maturalnym, a także angażowała się w walkę o prawo kobiet do głosowania w wyborach powszechnych.
(red)
