Delegatura Krajowego Biura Wyborczego w Krakowie ogłosiła właśnie, że w Lanckoronie w maju 2026 roku mieszkańcy pójdą do urn w sprawie odwołania wójta Ryszarda Goneta przed końcem kadencji. Przypomnijmy, że referedum zapowiada się również w Krakowie.
Referendum to jedno z najmocniejszych narzędzi, jakie mają mieszkańcy wobec lokalnych władz. W praktyce jego przeprowadzenie nie jest jednak proste – najpierw trzeba zebrać podpisy co najmniej 10 proc. uprawnionych do głosowania, a potem osiągnąć wymaganą frekwencję, aby wynik był wiążący.
Weryfikacja podpisów w Krakowie
W ostatnich latach w Polsce nie brakowało prób odwoływania wójtów, burmistrzów czy prezydentów miast. Część inicjatyw kończyła się na etapie zbierania podpisów, inne doprowadzały do głosowania, ale nie osiągały wymaganej frekwencji. Już wkrótce dowiemy się, jak będzie w Krakowie – komisarz wyborczy obecnie weryfikuje zebrane podpisy. Aby ogłosić referendum w sprawie odwołania prezydenta Aleksandra Miszalskiego, potrzeba ich ponad 58 tysięcy, a do odwołania będzie niezbędnych 158 555 ważnych głosów.
Lokalny przykład napięć
Lanckorona to niewielka gmina w województwie małopolskim, licząca około 4,8 tys. mieszkańców. To lokalny ośrodek administracyjny i społeczny regionu, który – jak wiele mniejszych gmin – łączy rozwój z lokalnymi sporami dotyczącymi kierunku zmian i sposobu zarządzania samorządem.
Procedura referendalna w Lanckoronie rozpoczęła się 23 grudnia 2025 roku, kiedy inicjatorzy złożyli zawiadomienie o zamiarze przeprowadzenia głosowania. Następnie przez kolejne tygodnie trwało zbieranie podpisów mieszkańców. Kolejnym krokiem było złożenie – 23 lutego 2026 roku – wniosku o przeprowadzenie referendum do Komisarza Wyborczego w Krakowie III. Po jego rozpatrzeniu 17 marca 2026 roku wydano postanowienie o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania wójta Ryszarda Goneta przed upływem kadencji.
Znamy datę i warunki ważności referendum w Lanckoronie
Referendum zostało wyznaczone na niedzielę, 10 maja 2026 roku. Tym samym procedura wchodzi w decydującą fazę – to właśnie mieszkańcy zadecydują, czy obecny włodarz pozostanie na stanowisku. Aby wynik głosowania był wiążący, konieczne będzie osiągnięcie ustawowego progu frekwencji. Zgodnie z przepisami udział w referendum musi wziąć co najmniej 3/5 liczby wyborców, którzy uczestniczyli w wyborach wójta w 2024 roku. W przypadku Lanckorony oznacza to minimum 1755 osób spośród 2924 głosujących w ostatnich wyborach. Dodatkowo rozstrzygnięcie zapadnie tylko wtedy, gdy za jednym z rozwiązań opowie się więcej niż połowa głosujących.
Małgorzata Armada
