W cieniu wielkiej historii i lokalnej pamięci mieszkańcy Wieliczki oraz przedstawiciele Kopalni Soli „Wieliczka” uczcili 180. rocznicę powstania krakowskiego. Uroczystości były nie tylko hołdem dla poległych, ale także przypomnieniem o udziale wielickich górników w jednym z najważniejszych zrywów niepodległościowych XIX wieku.
Górnicza pamięć i historyczna ciągłość
Obchody rocznicowe rozpoczęły się 25 lutego na Rynku Górnym w Wieliczce, w miejscu szczególnym dla lokalnej historii. To właśnie tutaj niemal dwa wieki temu przemawiał do mieszkańców Edward Dembowski – jeden z liderów powstania krakowskiego.
Dziś, w tym samym miejscu, delegacje górnicze i mieszkańcy oddali hołd uczestnikom wydarzeń z 1846 roku, podkreślając, że wieliccy górnicy nie byli jedynie świadkami historii – aktywnie w niej uczestniczyli, walcząc o wolną i sprawiedliwą Polskę.
Gdów – miejsce tragicznej bitwy
Centralnym punktem obchodów był również wyjazd delegacji do Gdowa, gdzie 26 lutego 1846 roku doszło do jednej z najtragiczniejszych bitew powstania.
Na cmentarzu, przy kopcu upamiętniającym poległych, odbył się Apel Pamięci i złożono kwiaty. To właśnie tam przypomniano dramatyczne wydarzenia, w których zginęło wielu powstańców, w tym także górników z Wieliczki.
Wieczorna uroczystość miała podniosły charakter, a jej wymiar symboliczny podkreślił także udział harcerzy i krótki program artystyczny nawiązujący do wydarzeń sprzed 180 lat.
Podgórze i pamięć o Dembowskim
Kolejnym etapem obchodów było Podgórze, gdzie znajduje się grób Edwarda Dembowskiego. To właśnie tam, 27 lutego 1846 roku, podczas pokojowej procesji, został zastrzelony przez wojska austriackie.
Jego postać pozostaje symbolem ideowego zaangażowania i tragicznej ceny walki o niepodległość.
Powstanie krakowskie – zryw i dramat
Powstanie krakowskie wybuchło 21 lutego 1846 roku i było jednym z nielicznych zrywów wymierzonych jednocześnie przeciw wszystkim trzem zaborcom.
Choć miało ambitne cele polityczne i społeczne, zakończyło się klęską. W dużej mierze przyczyniła się do tego rabacja galicyjska oraz brak jedności społecznej, co doprowadziło do tragicznych starć między samymi Polakami.
Pamięć, która zobowiązuje
Tegoroczne obchody w Wieliczce pokazały, że historia powstania krakowskiego wciąż pozostaje żywa – nie tylko w podręcznikach, ale przede wszystkim w lokalnej tożsamości.
Udział górników w uroczystościach podkreśla ciągłość tradycji i odpowiedzialność za pamięć o tych, którzy „opowiedzieli się za wolną Polską – często za cenę życia”.
Grzegorz Górski
(materiał partnerski)
