Ruszają konsultacje społeczne Strefy Czystego Transportu w Krakowie. Potrwają blisko dwa miesiące. Jeszcze w tym roku decyzję o wprowadzeniu w centrum Krakowa ograniczeń dla ruchu samochodów, które nie spełnią ekologicznych norm emisyjnych spalin, powinna podjąć Rada Miasta. Uchwała radnych określi termin wejścia w życie nowych regulacji, a więc termin, od którego stare diesle nie wjadą do centrum miasta. W uchwale znajdą się też rozwiązania mające rekompensować wprowadzane ograniczenia – być może darmowy bilet na komunikację miejską czy dofinansowanie do zakupu roweru dla mieszkańców strefy.
Ustanowienie w Krakowie strefy czystego transportu zbliża się wielkimi krokami. Zanim do tego dojdzie, miasto przeprowadzi konsultacje społeczne. Od 17 marca do 13 maja 2022, a więc przez blisko dwa miesiące, Zarząd Transportu Publicznego będzie informował o planowanych scenariuszach wprowadzania strefy i przyjmował do nich uwagi. W konsultacjach mogą wziąć udział wszyscy mieszkańcy, choć najbardziej zainteresowani nimi będą mieszkańcy działający na terenie objętych strefą i mieszkańcy tej strefy.
Co już wiemy o strefie czystego transportu? Zostanie ona ustanowiona najpóźniej 24 grudnia 2022 roku. To ostateczny termin przyjęcia uchwały o strefie, a nie termin wejścia w życie przepisów o strefie. Ten termin ma być podany po przeprowadzeniu konsultacji, choć Zarząd Transportu Publicznego zakłada, że strefa pojawi się za rok – w marcu 2023 roku. W pierwszej kolejności zostanie wprowadzony zakaz wjazdu do niej samochodów, z normami spalin Euro 1 i Euro 2 (zarówno dla silników benzynowych, jak i diesli). Dla mieszkańców obszaru objętego strefą i przedsiębiorców prowadzących tam działalność zostanie wprowadzony okres przejściowy na rezygnację ze starych samochodów lub kupienie nowych. Potem sukcesywnie będą wprowadzane zaostrzenia – czyli zakazy wjazdu do kolejnych aut z coraz wyższymi normami Euro (kolejny termin to 1 stycznia 2024 roku).
Znamy już obszar strefy czystego transportu. To centrum miasta – wewnątrz tzw. drugiej obwodnicy, czyli nie tylko Stare Miasto i Kazimierz, ale też część Podgórza i Grzegórzek. Zgodnie z obecną definicją drugiej obwodnicy strefa czystego transportu objęłaby teren między Alejami Trzech Wieszczów, ulicami Konopnickiej, Kamieńskiego, al. Powstańców Śląskich, al. Powstańców Wielkopolskich, Klimeckiego, Herlinga Grudzińskiego, Kotlarską, al. Powstania Warszawskiego, Lubomirskiego i Wita Stwosza.
Ale to jedynie pierwszy etap wprowadzania strefy. W drugim zostanie nią objęty obszar ograniczony tzw. IV obwodnicą. To w praktyce większość powierzchni Krakowa (co widać na grafice poniżej). A na wprowadzenie strefy czystego transportu w prawie całym mieście wcale nie poczekamy tak długo, bo może to się stać już w roku 2026. To znowu termin przyjęcie uchwały w tej sprawie. I to w tej uchwale znajdzie się termin, po których praktycznie w całym Krakowie znikną stare diesle. Według wstępnych założeń Zarządu Transportu Publicznego rok 2030 to docelowy termin na wprowadzenie wszystkich ograniczeń w strefie czystego transportu na obszarze prawie całe miasta.
Według założeń „Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego” wewnątrz strefy czystego transportu dopuszczony będzie ruch samochodów z normą minimum Euro 4 (dla aut z silnikiem benzynowym) i Euro 5 (dla diesli). To rygory docelowe, w Krakowie będziemy do nich dochodzić sukcesywnie. Wiadomo już, że w Krakowie nie będzie opłat za wjazd do strefy czystego transportu dla samochodów, które spełniają normy emisyjne. Możliwe będzie za to wprowadzenie takiej opłaty dal aut, którym do strefy wjeżdżać nie wolno. Ustawa o Elektromobilności i Paliwach alternatywnych dopuszcza poruszanie się pojazdu nie spełniającego założonych norm Euro wewnątrz strefy. Opłata za poruszanie się takim pojazdem wewnątrz strefy wyniesie 2,50 zł za godzinę. Dodatkowo, ustawa zezwala na zakup abonamentu tzw. wjazdu, który będzie kosztował 500 zł za jeden miesiąc. Zarząd Transportu Publicznego nie przewiduje wprowadzenia takiego rozwiązania. Zakazy maja być bezwzględne, nie można będzie ich omijać dzięki opłatom.
Najprawdopodobniej zostanie wprowadzony system automatycznej kontroli wjazdu do strefy, oparty o kamery z funkcją wykrywania tablic rejestracyjnych, jednak wciąż. Ustawowo kontrolę będą mogły też przeprowadzać straż miejska i policja na podstawie odpowiedniego oznaczenia samochodów. Urzędnicy podkreślają jednak, że „wszystkie zasady wjazdu do Strefy Czystego Transportu zostaną wypracowane wspólnie z mieszkańcami podczas konsultacji społecznych”.
Harmonogram konsultacji:
1.Formularz konsultacyjny:
17–25 marca 2022 r. – formularz do zgłaszania uwag i wniosków (formularz będzie można wypełnić na stronie internetowej ztp.krakow.pl)
2.Spotkania informacyjno-warsztatowe z mieszkańcami:
*17–25 marca 2022 r. – rekrutacja na spotkania warsztatowe
*31 marca godz. 18.00–20.00 – spotkanie informacyjne w formule online, transmitowane w mediach społecznościowych.
*5, 6, 7, 12, 13, 21 kwietnia godz. 18.00–20.00 – warsztaty z wybranymi losowo mieszkańcami, którzy zgłosili chęć udziału podczas rekrutacji.
3.Spotkania informacyjno-warsztatowe z przedsiębiorcami:
26, 27, 28 kwietnia godz. 18.00 – 20.00 – warsztaty
4.Dyżury telefoniczne:
*9 maja godz. 17.00–19.00
*10 maja godz. 10.00–12.00
*11 maja godz. 17.00–19.00
*12 maja godz. 10.00–12.00
*13 maja godz. 14.00–16.00
Wiceprezydent Andrzej Kulig uważa, że to ostatni moment na przeprowadzenie tych konsultacji. – Sytuacja jest nadzwyczajna, ale miasto musi normalnie funkcjonować. Skoro w tym roku musimy podjąć uchwałę o ustanowieniu strefy, to konieczne jest przeprowadzenie konsultacji w tej sprawie – tłumaczy wiceprezydent. Przyznaje, że jeszcze kilka miesięcy temu miasto planowało dość szeroki pakiet rekompensat za wprowadzanie ograniczeń. – Tegoroczny budżet jest po raz pierwszy mniejszy od tego z poprzedniego roku, więc te plany musimy nieco skorygować – zaznacza Andrzej Kulig.
Już kilka miesięcy temu pojawiły się pierwsze pomysły na rozwiązania, które mają zrekompensować mieszkańcom wprowadzane ograniczenia. „Mając na uwadze zmiany, jakie zostaną wprowadzone wewnątrz drugiej obwodnicy, mamy świadomość, że części osób, które na co dzień podróżują samochodem, trzeba będzie pomóc. Dla mieszkańców samej strefy, czyli wewnątrz drugiej obwodnicy, planujemy okres przejściowy dla wprowadzanych zmian. Długość tego okresu oraz pozostałe szczegóły zostaną wypracowane podczas konsultacji w przyszłym roku. W związku z tym, aby nie wykluczać nikogo komunikacyjnie szukamy rozwiązań rekompensujących wprowadzane zmiany. Pierwszą propozycją dla osób, które zrezygnują z pojazdu będzie dwuletni bilet do podróżowania komunikacją miejską w Krakowie, który według przeprowadzonych przez miasto badań wśród mieszkańców, jest najbardziej oczekiwanym wsparciem. Dla aktywnych fizycznie mieszkańców prawdopodobnie zaproponujemy atrakcyjne dofinansowanie do zakupu roweru ze wspomaganiem elektrycznym – wyliczali nowe propozycje urzędnicy. Jak tłumaczy Łukasz Franek, dyrektor ZTP, bilet darmowy byłby przyznawany w zamian za wyrejestrowanie samochodu lub jego zezłomowanie (a nie każdemu mieszkańcowi strefy czystego transportu).
(GEG)
