Tajne banknoty „E-71” zaprojektowane i wyprodukowane w okresie PRL-u, na wypadek konfliktu zbrojnego pomiędzy wojskami Układu Warszawskiego, a państwami NATO, można oglądać na wystawie w Oddziale Okręgowym Narodowego Banku Polski w Krakowie.
Nominały od 1 do 2000 złotych w ramach operacji o kryptonimie „E-71” przygotowywał w czasach PRL Narodowy Bank Polski. Operacja była ściśle tajna, a banknoty do obiegu trafić miały w chwili wybuchu wojny. Aż do 2015 roku były trzymane w tajemnicy, a znaleziono je, gdy pracownicy przypadkiem odkryli w skarbcu zalakowane skrzynie. Wcześniej nie były znane nawet ekspertom i kolekcjonerom.
Pierwsza produkcja, datowana na 2 stycznia 1971 r., obejmowała dziewięć nominałów (1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 500 i 1 tys. złotych). Kolejna, której pochodzenie ustalono na 2 stycznia 1977 r., objęła banknoty 200 i 2 tys. zł. Na tych o nominałach od 20 zł do 2 tys. zł widnieją wizerunki siedmiu polskich miast: Poznania, Gdańska, Katowic, Lublina, Krakowa, Warszawy i Gniezna.
W 1980 r. przygotowano trzy komplety materiałów do produkcji banknotów serii „Miasta polskie”. Zawierały one wydrukowane arkusze banknotów i dokumentację technologiczną. Materiały zostały złożone w trzech drewnianych skrzyniach i opatrzone klauzulą „tajne specjalnego znaczenia”. Przygotowana do emisji seria pieniędzy miała zastąpić obowiązujące w komunistycznej Polsce środki płatnicze. Po zniszczeniu PWPW produkcję przeniesiono by w inną lokalizację, prawdopodobnie do Częstochowy.
Wystawę można oglądać do 27 marca 2023 r. w siedzibie Oddziału NBP w Krakowie (ul. Basztowa 20) od poniedziałku do piątku w godzinach 8.00–15.00.
(JS)
