Kościół w Krakowie rozpoczął II Synod Duszpasterski. Proces potrwa do 2027 roku
W Krakowie trwa jeden z najważniejszych procesów w życiu lokalnego Kościoła od kilkudziesięciu lat. 14 marca 2026 roku podczas uroczystej Mszy świętej w Sanktuarium św. Jana Pawła II kard. Grzegorz Ryś oficjalnie otworzył II Synod Duszpasterski Archidiecezji Krakowskiej. Prace synodu potrwają ponad półtora roku i mają doprowadzić do wypracowania nowych kierunków duszpasterstwa oraz sposobu funkcjonowania Kościoła w regionie.
Inaugurację synodu poprzedziły spotkania przedsynodalne z udziałem kard. Mario Grecha, sekretarza generalnego Synodu Biskupów w Watykanie. W ich trakcie omawiano główne założenia synodalności – idei, która zakłada większy udział wiernych w procesach rozeznawania i budowania wspólnoty Kościoła.
Geneza synodu. Kontynuacja procesu rozpoczętego w Kościele powszechnym
II Synod Duszpasterski Archidiecezji Krakowskiej nie jest inicjatywą oderwaną od szerszego kontekstu. Jego bezpośrednią genezą jest zakończony w 2024 roku Synod Biskupów o synodalności, który odbył się w Watykanie pod hasłem „Ku Kościołowi synodalnemu – komunia, uczestnictwo, misja”.
Dokument końcowy tego zgromadzenia stał się punktem wyjścia dla Kościołów lokalnych na całym świecie. W kolejnych latach mają one wdrażać jego wnioski w swoich wspólnotach. Krakowski synod jest właśnie takim etapem implementacji – próbą przełożenia globalnych wskazań na konkretne działania w archidiecezji.
Proces ten wpisuje się w szerszy plan Kościoła powszechnego. Według zapowiedzi Watykanu faza wdrażania wniosków synodalnych ma potrwać do 2028 roku, kiedy w Rzymie odbędzie się zgromadzenie podsumowujące.
Nawiązanie do tradycji synodu kard. Karola Wojtyły
Inicjatywa kard. Grzegorza Rysia ma również silne odniesienie historyczne. Archidiecezja krakowska odwołuje się do doświadczenia pierwszego Duszpasterskiego Synodu Archidiecezji Krakowskiej z lat 1972–1979, który zainicjował kard. Karol Wojtyła.
Tamten synod był jednym z najważniejszych wydarzeń duszpasterskich w historii Kościoła krakowskiego. Rozpoczął się jeszcze przed wyborem Wojtyły na papieża, a zakończył już w czasie jego pontyfikatu jako Jana Pawła II.
Symboliczne jest także miejsce inauguracji obecnego synodu – Sanktuarium św. Jana Pawła II. Ma to podkreślać ciągłość między historycznym procesem zapoczątkowanym przez przyszłego papieża a współczesnymi działaniami archidiecezji.
Synod ma zejść do parafii i wspólnot
W przeciwieństwie do wielu wydarzeń kościelnych synod nie jest jednorazowym zgromadzeniem. To rozłożony na wiele miesięcy proces pracy w parafiach, wspólnotach i instytucjach kościelnych.
Kluczową rolę mają odegrać lokalne zespoły synodalne, które powstaną w parafiach oraz wspólnotach archidiecezji. Ich zadaniem będzie analiza dokumentu końcowego synodu powszechnego oraz przygotowanie konkretnych wniosków dotyczących życia Kościoła.
Zgodnie z zapowiedziami kard. Rysia zespoły mają powstać w ciągu kilku tygodni od inauguracji. Następnie odbędą się warsztaty dla osób prowadzących prace synodalne oraz spotkania formacyjne.
Efekty tych prac będą zbierane w formie pisemnych wniosków, które zostaną przedstawione podczas kolejnych sesji synodalnych.
Harmonogram prac do 2027 roku
Proces synodalny został szczegółowo rozpisany na najbliższe kilkanaście miesięcy. W jego trakcie zaplanowano kilka sesji plenarnych oraz wydarzeń formacyjnych.
Najważniejsze etapy to:
- 31 marca 2026 – zakończenie tworzenia parafialnych zespołów synodalnych
- 10–11 kwietnia 2026 – warsztaty dla prowadzących prace synodalne
- 19–20 czerwca 2026 – pierwsza sesja plenarna synodu
- 10 października 2026 – synodalny dzień skupienia
- 12–13 lutego 2027 – druga sesja plenarna
- 18–19 czerwca 2027 – trzecia sesja plenarna
- 9–10 października 2027 – czwarta sesja plenarna i zakończenie synodu
Całość ma doprowadzić do wypracowania konkretnych dokumentów i wskazań duszpasterskich dla archidiecezji.
Sekretariat synodu i organizacja prac
Za przygotowanie i koordynację synodu odpowiada specjalny Sekretariat II Synodu Duszpasterskiego Archidiecezji Krakowskiej.
Na jego czele stoi bp Janusz Mastalski, a w skład zespołu organizacyjnego wchodzą m.in.:
- ks. Mateusz Wyrobkiewicz – sekretarz synodu
- ks. Mateusz Hosaja
- Tomasz Konturek
Funkcję relatorów, odpowiedzialnych za opracowanie materiałów teologicznych i synodalnych, pełnią ks. Marek Gilski oraz ks. Damian Wąsek.
Sekretariat współpracuje z kurią metropolitalną oraz instytucjami archidiecezjalnymi, które wspierają organizację całego procesu.
Cel synodu. Wspólne rozeznawanie przyszłości Kościoła
Według kard. Grzegorza Rysia głównym celem synodu jest budowanie Kościoła bardziej wspólnotowego, w którym wierni – duchowni i świeccy – wspólnie podejmują odpowiedzialność za jego życie.
Synodalność nie oznacza jednak zmiany struktury Kościoła czy wprowadzenia modelu demokratycznego. Jak podkreślają przedstawiciele Watykanu, chodzi przede wszystkim o wspólne rozeznawanie i słuchanie siebie nawzajem, przy zachowaniu odpowiedzialności biskupów za ostateczne decyzje.
W praktyce oznacza to większe zaangażowanie wiernych świeckich w życie parafii, duszpasterstwo oraz refleksję nad wyzwaniami współczesnego Kościoła.
Grzegorz Górski
