Na zewnętrznym dziedzińcu wawelskim stanęła brama. To nie rekonstrukcja dawnej budowli, ale element wystawy „Wawel Wyspiańskiego”, poświęconej motywom wawelskim w twórczości tego wybitnego krakowskiego artysty.
Wystawa czasowa ma przybliżać m.in. koncepcję zabudowy wzgórza, opracowaną przez Stanisława Wyspiańskiego i Władysława Ekielskiego, pod tym samym tytułem, co dramat artysty – „Akropolis”. Jego nazwa miała wskazywać na podobieństwa łączące w warstwie historycznej i symbolicznej wzgórze krakowskie i ateńskie.
Prace nad nową wizją wzgórza rozpoczęły się w 1904 roku, niedługo przed odzyskaniem Wawelu z rąk wojska austriackiego. „Nie był to projekt realizacyjny, ale koncepcja, było to postawione przez dwóch twórców pytanie skierowane do współczesnych im artystów, jak ma wyglądać odzyskany Wawel, jakie ma pełnić funkcje, czym ma być w nowej rzeczywistości” – wyjaśniła kuratorka wystawy Agnieszka Janczyk.
fot. Zamek Królewski na Wawelu
– Wyspiański z Ekielskim uważali, że Wawel ma pozostać sercem Polski. Miały się tam mieścić zarówno budynki związane z działalnością polityczną, czyli parlament, naukową – Akademia Umiejętności, a także ze sztuką, jak Muzeum Narodowe” – wskazała. „Obaj twórcy uważali, że należy pozostawić bez zmian katedrę i zamek, także wikarówkę, natomiast zmiany miały objąć głównie południowo-zachodnią część wzgórza, gdzie znajdowały się gmachy wzniesione przez Austriaków oraz zabudowa pomocnicze – dodała Agnieszka Janczyk.
Zgodnie z tą koncepcją w ich miejscu znalazłyby się trzy place: Zwycięstwa, Izby Poselskiej i Katedralny, wokół których powstałyby nowe gmachy. W planie była rekonstrukcja zburzonych na początku XIX wieku kościołów św. Michała i św. Jerzego oraz dwóch baszt znanych tylko z planu z końca XVIII wieku. Całość miał uzupełniać teatr grecki i stadion.
Ekspozycja czasowa „Wawel Wyspiańskiego” będzie dostępna w Zamku Królewskim na Wawelu od piątku 22 marca do 21 lipca.
Patrycja Bliska
