Koleje Małopolskie kupują pierwsze autobusy elektryczne i wodorowe

W tym tygodniu rozstrzygnie się, kto dostarczy pierwsze w historii Kolei Małopolskich autobusy elektryczne. Otwarcie ofert zaplanowano na 23 kwietnia. Przewoźnik zamierza kupić 15  pojazdów zeroemisyjnych i wybudować całą infrastrukturę ładowania. Wszystko po to, by zasilić kilkadziesiąt wojewódzkich linii autobusowych, które każdego dnia dowożą mieszkańców mniejszych miejscowości do najbliższych stacji kolejowych.

Koleje Małopolskie są jedynym w kraju przewoźnikiem, który obsługuje zarówno pociągi, jak i autobusy. I to nie na marginesie działalności. W ciągu ostatnich lat wokół stacji kolejowych powstała cała siatka Autobusowych Linii Dowozowych (ALD), które dziś łączą kilkadziesiąt małopolskich gmin z głównymi trasami kolejowymi.

Dzięki ALD można dojechać np. z Dobczyc do Wieliczki i przesiąść się na pociąg jadący do centrum Krakowa. Taka podróż – mimo przesiadki – bywa szybsza niż jazda busem. Pociąg nie stoi w korkach, a autobusy są skomunikowane z rozkładem jazdy kolei. Podobne rozwiązania działają w Bochni, Krzeszowicach, Podłężu, Tarnowie czy Zatorze.

Przetarg ogłoszony przez Koleje Małopolskie obejmuje dostawę czterech autobusów klasy MIDI (9–10,5 metra) i jedenastu większych pojazdów klasy MAXI (11,5–12,5 metra). Trzecim elementem zamówienia jest budowa infrastruktury ładowania – łącznie 18 punktów w trzech lokalizacjach, o mocy od 160 do 800 kW.

Autobusy mają być identyczne, jednej marki i o takim samym wyposażeniu – to ułatwia obsługę serwisową i codzienną eksploatację. Każdy pojazd będzie niskopodłogowy, klimatyzowany, przystosowany do przewozu osób z niepełnosprawnością i wyposażony w system rekuperacji energii. Kierowca będzie miał do dyspozycji kamerę 360°, asystenta hamowania awaryjnego, elektroniczne lusterka, a także wygodną kabinę z fotelem z wentylacją i własną lodówką.

Silniki będą umieszczone w piastach kół lub centralnie – w zależności od modelu – o mocy nawet 250 kW. Magazyny energii mają pozwolić na przejazd do 270 kilometrów dziennie, nawet zimą. Zużycie energii nie może przekroczyć 1 kWh na kilometr.

Pojazdy będą przystosowane do pracy w temperaturach od -30°C do +45°C i wyposażone w system prekondycjonowania, który przed rozpoczęciem kursu podgrzeje wnętrze i baterie. Ładowanie ma się odbywać przez złącze typu plug-in (CCS Combo-2) z mocą do 150 kW. Całkowity czas naładowania rozładowanych baterii nie może przekroczyć 5 godzin.

Infrastruktura ładowania ma być inteligentna – zaprojektowana tak, by dopasowywać sesje ładowania do harmonogramu kursów, zarządzać mocą i na bieżąco monitorować zużycie energii. W razie potrzeby system sam zmieni kolejność ładowania pojazdów, tak by wszystkie zdążyły wrócić na trasę.

Największy punkt ładowania – o mocy co najmniej 800 kW – powstanie w lokalizacji z 10 stanowiskami. Drugi (6 punktów, 500 kW) i trzeci (2 punkty, minimum 160 kW) mają być dostosowane do potrzeb mniejszych zajezdni.

Nowe autobusy będą miały miejsca siedzące i stojące (minimum 70 w wersji MAXI), system informacji pasażerskiej, monitoring, ładowarki USB typu A i C, uchwyty na rowery montowane na tylnej ścianie pojazdu. Przestrzeń pasażerska będzie klimatyzowana, oświetlona w technologii LED, wyposażona w nowoczesne, odporne na zużycie fotele.

Oferty w przetargu można było składać do 11 kwietnia, a jego rozstrzygnięcie zaplanowano na 23 kwietnia. Realizacja zamówienia ma zakończyć się do końca maja 2026 roku. W postępowaniu największe znaczenie ma cena (60–80% wagi oceny), ale przewoźnik bierze też pod uwagę parametry techniczne pojazdów i ładowarek.

Władze Kolei Małopolskich nie ukrywają, że to dopiero początek. Jako pierwsza spółka kolejowa w Polsce, chce wprowadzić do ruchu autobusy wodorowe. Przetarg ogłoszony 14 kwietnia dotyczy zakupu pięciu nowoczesnych pojazdów typu FCEV, czyli zasilanych ogniwami paliwowymi z wodoru. Chodzi o autobusy klasy I, przeznaczone do obsługi regionalnych linii pozamiejskich. Trzy z nich mają mieć długość 12 metrów – to pojazdy kategorii MAXI, typowe autobusy jednoczłonowe. Dwa kolejne to przegubowce o długości 18 metrów – kategoria MEGA, przystosowane do większych potoków pasażerskich. Wszystkie będą niskopodłogowe, dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, z miejscami na wózki i wózki dziecięce.

Na pokładzie przewidziano systemy informacji pasażerskiej, monitoring, gniazda do ładowania urządzeń mobilnych oraz technologie wspomagające kierowcę. Pojazdy mają być dostosowane do intensywnej eksploatacji w ruchu regionalnym, zgodnie z europejskimi normami zeroemisyjności.

Wartość przetargu to niemal 29 mln zł, z czego ponad 20 mln zł pochodzi z funduszy unijnych w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO). Autobusy będą wozić pasażerów m.in. na trasach A1 i A2 w ramach Małopolskich Linii Dowozowych.

Oferty można składać do 13 maja 2025 roku. Najpóźniejszy termin dostawy autobusów to 31 sierpnia 2026 roku.