To drugi największy obszar wydatków miasta po oświacie. Kraków inwestuje miliardy w komunikację publiczną, kolej aglomeracyjną i infrastrukturę rowerową. Jednocześnie liczba samochodów po raz pierwszy przekroczyła pół miliona.
Transport od lat pozostaje jednym z najważniejszych tematów dla mieszkańców Krakowa. To właśnie komunikacja miejska, korki, polityka parkingowa, inwestycje drogowe czy rozwój infrastruktury rowerowej bezpośrednio wpływają na codzienne funkcjonowanie miasta. Najnowszy „Raport o stanie Gminy 2025” pokazuje nie tylko skalę wydatków przeznaczanych na ten obszar, ale także kierunek, w którym magistrat chce rozwijać krakowski system mobilności.
Z dokumentu wyłania się obraz miasta konsekwentnie inwestującego w transport zbiorowy, kolej aglomeracyjną i ruch rowerowy. Jednocześnie dane pokazują, że mieszkańcy nie rezygnują z samochodów myślą inaczej niż urzędnicy. Zamiast pozbywać się aut robią wręcz przeciwnie – liczba samochodów osiągnęła najwyższy poziom w historii Krakowa.
1,8 miliarda złotych na transport
W 2025 roku wydatki związane z transportem wyniosły 1,807 mld zł, co stanowiło 17,02 proc. wszystkich wydatków budżetu miasta. Był to drugi największy obszar wydatkowy Krakowa po oświacie, która pochłonęła ponad 4 mld zł.
Z tej kwoty:
- 244 mln zł przeznaczono na inwestycje,
- 1,49 mld zł stanowiły wydatki bieżące,
- 77,9 mln zł trafiło do spółek miejskich w formie dokapitalizowania.
Skala tych środków pokazuje, że transport jest jednym z kluczowych priorytetów rozwojowych Krakowa.
Jeszcze bardziej wymowne jest porównanie z innymi dziedzinami funkcjonowania miasta. Na kulturę i ochronę dziedzictwa przeznaczono 516,9 mln zł, na sport i rekreację 220,2 mln zł, a na ochronę środowiska 284,5 mln zł. Łącznie te trzy obszary kosztowały około 1,02 mld zł, czyli znacząco mniej niż sam transport.
W praktyce oznacza to, że niemal co szósta złotówka wydawana przez Kraków trafia właśnie do systemu transportowego.
Miasto stawia na komunikację zbiorową
Raport nie pozostawia wątpliwości co do strategicznych celów miasta. Kraków zamierza:
- uprzywilejować komunikację zbiorową,
- zwiększać udział ruchu pieszego i rowerowego,
- integrować różne środki transportu,
- ograniczać indywidualny ruch samochodowy, szczególnie w centrum miasta.
To właśnie wokół tych założeń budowane są kolejne inwestycje i programy rozwojowe.
Władze miasta traktują transport nie jako zbiór pojedynczych inwestycji, ale jako system, który ma stopniowo zmieniać sposób przemieszczania się mieszkańców.
MPK szykuje największe zakupy od lat
Jednym z najważniejszych elementów tej strategii jest rozwój transportu tramwajowego.
W 2025 roku MPK podpisało umowy ramowe na zakup aż 90 nowych tramwajów. W kolejnych latach do Krakowa mają trafić:
- 30 tramwajów dwukierunkowych o długości ponad 33 metrów,
- 20 wagonów jednokierunkowych o długości przekraczającej 43 metry,
- 15 kolejnych nowoczesnych tramwajów jednokierunkowych.
To największy program wymiany taboru od wielu lat. Równolegle rozbudowywana jest infrastruktura techniczna. W 2025 roku MPK uruchomiło nową podstację trakcyjną, która zwiększa bezpieczeństwo energetyczne sieci tramwajowej i przygotowuje ją do dalszej rozbudowy.
Kolej aglomeracyjna przeżywa boom
Coraz większą rolę w systemie transportowym odgrywa również kolej.
W 2025 roku Szybka Kolej Aglomeracyjna przewiozła 15,7 mln pasażerów, podczas gdy rok wcześniej było to 13,6 mln. Dla porównania jeszcze w 2021 roku liczba pasażerów wynosiła niespełna 4,5 mln.
To jeden z najbardziej dynamicznie rozwijających się środków transportu w całej metropolii krakowskiej. Wzrost liczby pasażerów pokazuje, że coraz więcej mieszkańców okolicznych gmin wybiera kolej jako alternatywę dla codziennych dojazdów samochodem.
Rower staje się pełnoprawnym środkiem transportu
Raport pokazuje również dalszy rozwój infrastruktury rowerowej.
Na koniec 2025 roku Kraków dysponował 240,9 km dróg rowerowych. W ciągu roku zamontowano 969 nowych stojaków rowerowych, a miejskie liczniki zarejestrowały ponad 8,1 mln przejazdów rowerowych.
To liczby, które pokazują, że rower przestaje być jedynie środkiem rekreacji. Coraz częściej staje się elementem codziennego systemu przemieszczania się po mieście.
Ponad pół miliona samochodów. Mieszkańcy decydują inaczej niż strategia miasta
Najciekawszy wniosek płynący z raportu dotyczy jednak samochodów.
Mimo wielomiliardowych inwestycji w transport publiczny, rozwoju kolei aglomeracyjnej, nowych tras rowerowych, parkingów Park&Ride i polityki ograniczania ruchu samochodowego, liczba aut w Krakowie nadal rośnie.
W 2025 roku liczba zarejestrowanych samochodów osobowych osiągnęła 521 108. Rok wcześniej było ich 494 644. Oznacza to wzrost o ponad 26 tys. pojazdów w ciągu zaledwie jednego roku.
To szczególnie interesujące w kontekście trwających debat dotyczących Strefy Czystego Transportu, ograniczania ruchu w centrum czy rozwoju komunikacji miejskiej.
Dane pokazują, że mieszkańcy coraz częściej korzystają z tramwajów, autobusów, rowerów i kolei, ale jednocześnie nie rezygnują z posiadania własnego samochodu. W praktyce oba procesy zachodzą równolegle.
Największy test dla miejskiej polityki transportowej
Raport pokazuje, że Kraków konsekwentnie realizuje przyjętą strategię rozwoju transportu. Miasto inwestuje w nowoczesny tabor, rozwija kolej aglomeracyjną, buduje infrastrukturę rowerową i przeznacza rekordowe środki na funkcjonowanie komunikacji publicznej.
Znacznie trudniejsze będzie jednak osiągnięcie celu, który od lat przyświeca miejskiej polityce transportowej – przekonanie mieszkańców, by rzeczywiście częściej rezygnowali z samochodu.
Na razie dane pokazują, że rozwój komunikacji publicznej i wzrost liczby aut odbywają się równolegle. Odpowiedź na pytanie, który z tych trendów okaże się silniejszy w kolejnych latach, będzie jednym z najważniejszych testów dla transportowej strategii Krakowa.
