Jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków Krakowa przechodzi remont konserwatorski. Prace obejmą dach, siedem wieżyczek, zabytkowe cegły, maszty z chorągwiami oraz pozłacane kule. Wartość podpisanej umowy przekracza 1,9 mln zł, a zakończenie robót zaplanowano na 30 października 2027 roku. Pomimo remontu Barbakan pozostanie dostępny dla zwiedzających.
Rusztowania, które pojawiły się wokół Barbakanu, są związane z pierwszym etapem większego programu konserwacji zabytku. Zadanie prowadzi Muzeum Krakowa, a jego zakres jest znacznie szerszy niż zwykła naprawa dachu. W jednym przedsięwzięciu połączono roboty budowlane, ciesielskie, izolacyjne i elektryczne z precyzyjnymi pracami przy zabytkowej cegle, drewnie, metalu oraz elementach złoconych.
Dach i siedem wieżyczek do konserwacji
Pierwszy etap remontu koncentruje się na górnej części Barbakanu. Konserwacją zostanie objęte całe poszycie dachowe oraz dachy siedmiu charakterystycznych wieżyczek. Odnowione zostaną również ceglane elewacje wieżyczek i ściany związane z konstrukcją dachu.
Prace obejmą ponadto siedem masztów z chorągwiami oraz pozłacane kule wieńczące wieżyczki. Dokumentacja przewiduje roboty przy metalowych elementach pokrycia dachowego, instalacji odgromowej, konstrukcjach drewnianych oraz zabytkowych wątkach ceglanych.
Wykonawca będzie musiał nie tylko odnowić poszczególne elementy, ale również odpowiednio je zabezpieczyć i udokumentować przebieg prac. Wszystkie roboty prowadzone są na podstawie dokumentacji projektowej i pozwolenia konserwatorskiego.
Remont bez zamykania zabytku
Mimo trwających prac Barbakan nie zostanie całkowicie wyłączony z ruchu turystycznego. Część obiektu będzie przysłonięta rusztowaniami, ale Muzeum Krakowa deklaruje utrzymanie dotychczasowej trasy zwiedzania.
To ważne szczególnie w sezonie turystycznym. Barbakan, położony przy głównym wejściu na Stare Miasto od strony Bramy Floriańskiej, pozostaje jednym z najczęściej fotografowanych krakowskich zabytków.
Prace będą więc musiały zostać zorganizowane w sposób zapewniający zarówno bezpieczeństwo odwiedzających, jak i możliwość prowadzenia specjalistycznych robót konserwatorskich.
Jedenaście ofert w przetargu
Postępowanie pod nazwą „Remont konserwatorski Barbakanu w Krakowie – Etap I” zostało ogłoszone 19 lutego 2026 roku. Muzeum Krakowa zabezpieczyło na realizację zamówienia 2 049 426 zł brutto.
Do przetargu przystąpiło 11 wykonawców. Najtańsza złożona oferta opiewała na 1 456 126,12 zł, a najdroższa na 4 000 990,49 zł. Sześć ofert zostało odrzuconych, w tym trzy zawierające ceny uznane w postępowaniu za rażąco niskie.
Cena nie była jedynym kryterium wyboru. Odpowiadała za 60 proc. możliwych do zdobycia punktów. Kolejne 20 proc. przyznawano za długość gwarancji, a pozostałe 20 proc. za doświadczenie kierownika prac konserwatorskich.
Krakowska firma wykona remont
Najkorzystniejszą ofertę złożyła Firma Konserwatorska Piotr Białko Zabytki Malarstwa, Rzeźby, Architektury sp. z o.o. z Krakowa. Umowę podpisano 11 maja 2026 roku, a jej wartość wynosi 1 902 117,05 zł brutto.
Wybrana oferta była o prawie 147,3 tys. zł niższa od kwoty, którą Muzeum zamierzało przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia.
Część specjalistycznych prac zostanie powierzona podwykonawcom. Ma to dotyczyć m.in. czyszczenia laserowego, robót ciesielskich i elektrycznych, a także montażu, demontażu oraz dzierżawy rusztowań. Łącznie podwykonawcy mogą odpowiadać za około 48 proc. wartości zamówienia. W dokumentach wskazano m.in. warszawską spółkę IRLASER.
Wymagane doświadczenie przy zabytkach
Muzeum postawiło wykonawcom wysokie wymagania. Firma ubiegająca się o zamówienie musiała wykazać realizację w ostatnich pięciu latach co najmniej dwóch umów o łącznej wartości minimum 1,5 mln zł brutto.
Doświadczenie miało obejmować roboty konstrukcyjno-budowlane, izolacyjne oraz konserwację wątków ceglano-kamiennych w obiektach wpisanych do rejestru zabytków.
Kierownik prac konserwatorskich musiał posiadać minimum trzyletnie doświadczenie zawodowe i wykazać udział w co najmniej dwóch podobnych realizacjach. Od kierownika budowy wymagano natomiast pięciu lat doświadczenia, odpowiednich uprawnień konstrukcyjno-budowlanych oraz wcześniejszego kierowania robotami w obiektach zabytkowych. W zespole wykonawcy musi znaleźć się również badacz architektury.
Remont potrwa do października 2027 roku
Zgodnie z podpisaną umową wszystkie prace pierwszego etapu powinny zakończyć się do 30 października 2027 roku. Przedsięwzięcie jest współfinansowane ze środków Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa. Muzeum Krakowa informuje, że wsparcie przyznane za pośrednictwem Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa wynosi ponad 1,25 mln zł.
Dokumentacja przetargowa pokazuje również możliwy kierunek dalszych prac. W drugim etapie rozważana jest konserwacja zewnętrznych murów Barbakanu od poziomu gruntu, laserowe oczyszczenie ceglanej elewacji, renowacja kamieniarki oraz wymiana lub montaż drewnianych ramek z siatką w okienkach strzeleckich.
Drugi etap nie został jeszcze automatycznie zlecony, ale zamawiający pozostawił możliwość udzielenia wykonawcy zamówienia na podobne roboty. Oznacza to, że obecna konserwacja dachu i wieżyczek może być początkiem znacznie szerszej odnowy całej zewnętrznej bryły jednego z najważniejszych zabytków Krakowa.
