Na środowej sesji Rady Miasta Krakowa wielkie emocje budził projekt grupy mieszkańców, którego efektem byłoby zniknięcie koni i dorożek z Rynku Głównego. My przypominamy ich historię…
Krakowskie dorożki znane są nie tylko krakowianom, ale i turystom, chętnie korzystającym z tej jednej z wielu atrakcji stolicy Małopolski. A jaka była ich historia? Otóż pierwsze dorożki pojawiły się na Rynku Głównym już w 1855 roku, i w owym czasie był to jedyny środek transportu w mieście. Nie były jeszcze wtedy znane pod tą nazwą, lecz nazywano je fiakrami, jako zaprzęgi dwukonne. Jednak to uległo zmianie od 1857 roku, bowiem ze względów na koszty do każdej dorożki a właściwie wtedy do każdego krytego fiakra, zaprzęgany był tylko jeden koń. Ta sytuacja szybko wróciła „do normy” i do dzisiaj każdą dorożkę ciągną dwa konie.
Ciekawostką jest, że za sprawą mody, która przyszła z samej Warszawy, nazwa dorożka zwyciężyła z fiakrem. Sama nazwa wzięła się od żyjącego w VII wieku świętego Fiakriusza, który z powodu nieporozumienia został patronem wypożyczalni pojazdów i gospody pod św. Fiakriuszem, znajdującej się w XVII-wiecznym Paryżu. I to jego uznano za patrona przewodników i wózkarzy. Ze stolicy Francji nazwa trafiła do Wiednia, a stąd właśnie do Krakowa. Natomiast nazwa dorożka ma inne pochodzenie. Mianowicie na początku XIX wieku w Petersburgu system komunikacji odpłatnej oparto na konnych zaprzęgach, pobierając opłaty za trasy, czyli właśnie „darożki”. Tę nazwę przejęła Warszawa i – jak już była o tym mowa – stamtąd trafiła pod Wawel.
Oczywiście przejażdżka była płatna, a poza rogatkami miasta cena wzrastała. Główny postój znajdował się pomiędzy Kościołem Mariackim i Sukiennicami – i tak jest do dziś – choć warto wspomnieć, że kolejne były na Dworcu Głównym i na Placu Szczepańskim. Przed 1873 rokiem Rada Miasta wydała obowiązujące przepisy dla prowadzących pojazdy konne zabraniające wyścigów po mieście i prowadzenia po spożyciu alkoholu. Z tym ostatnim bywało różnie…
Warto tu wspomnieć o poecie K. I. Gałczyńskim, najczęściej korzystającym z dorożki nr 6, której właścicielem był Jan Kaczara, a który to często lubił mówić wierszem. Sam poeta uwiecznił ową dorożkę w wierszu „Zaczarowana Dorożka”. Oto jego krótki fragment. (…) i nagle popatrzcie: tak już było w telegramie: przed samymi, uważajcie, Sukiennicami: zaczarowana dorożka, zaczarowany dorożkarz, zaczarowany koń…
Piotr Nalepka
Uchwała o zakazie wjazdu dla dorożek na Rynek Główny została odrzucona w środę, 12 stycznia 2022 roku. Konie i dorożki zostają w sercu Krakowa…
Coraz częstsze oszustwa na OLX – jak uniknąć oszustów?
