Wysokie temperatury są niebezpieczne nie tylko dla ludzi. Psy, koty i zwierzęta wolno żyjące mogą szybko się odwodnić, przegrzać, a w skrajnych przypadkach doznać udaru cieplnego. Podczas upałów trzeba zapewnić im stały dostęp do świeżej wody i cienia, ograniczyć aktywność w najgorętszych godzinach oraz nigdy nie pozostawiać zwierzęcia w samochodzie.
Urząd Miasta Krakowa przypomina, że szczególnej troski w czasie upałów wymagają zarówno zwierzęta domowe, jak i wolno żyjące. Przegrzanie organizmu, odwodnienie i udar cieplny mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, dlatego opiekunowie powinni reagować jeszcze zanim pojawią się pierwsze niepokojące objawy.
Najbardziej narażone są zwierzęta starsze, bardzo młode, chore, otyłe oraz psy o krótkich pyskach, takie jak buldogi francuskie, mopsy czy boksery. Budowa ich dróg oddechowych utrudnia skuteczne chłodzenie organizmu poprzez ziajanie, dlatego podczas upałów wymagają wyjątkowej ostrożności.
Jak chronić psa lub kota przed upałem?
Najważniejsze jest zapewnienie zwierzęciu stałego dostępu do świeżej i czystej wody. Miskę należy ustawić w chłodnym, zacienionym miejscu, regularnie ją myć i uzupełniać. Podczas spaceru, podróży lub dłuższego pobytu poza domem warto mieć przy sobie zapas wody oraz przenośne naczynie.
Zwierzę przebywające na podwórku musi mieć możliwość schronienia się przed słońcem. Sama buda może nie wystarczyć, jeżeli przez wiele godzin znajduje się w pełnym nasłonecznieniu i mocno się nagrzewa. Niebezpieczne mogą być również balkony, tarasy, kojce oraz pomieszczenia bez przewiewu.
W mieszkaniu warto zasłonić najbardziej nasłonecznione okna, zapewnić cyrkulację powietrza i pozostawić zwierzęciu dostęp do chłodniejszej powierzchni. Nie należy jednak gwałtownie schładzać go bardzo zimną wodą ani kierować silnego, zimnego nawiewu bezpośrednio na jego ciało.
Spacery tylko w chłodniejszych godzinach
W upalne dni dłuższe spacery najlepiej planować wcześnie rano lub późnym wieczorem. W godzinach największego nasłonecznienia wyjścia powinny być możliwie krótkie i służyć przede wszystkim załatwieniu potrzeb fizjologicznych.
Należy zrezygnować z biegania przy rowerze, intensywnego aportowania, długiego treningu i forsownych zabaw. Wysiłek fizyczny może szybko doprowadzić do przegrzania, nawet jeśli pies sprawia wrażenie chętnego do dalszej aktywności. Organizacje zajmujące się dobrostanem zwierząt wskazują, że aktywność podczas wysokich temperatur jest jednym z najważniejszych czynników zwiększających ryzyko udaru cieplnego.
Szczególnie ostrożnie trzeba postępować z buldogami francuskimi i innymi rasami krótkoczaszkowymi. W ich przypadku nawet zwykły spacer w gorący dzień może stanowić poważne obciążenie dla układu oddechowego.
Gorący asfalt może poparzyć psie łapy
Asfalt, beton, kostka brukowa i płyty chodnikowe mogą nagrzewać się znacznie bardziej niż powietrze. Kontakt z rozgrzaną nawierzchnią grozi bolesnym uszkodzeniem opuszek łap.
Przed wyjściem można ostrożnie sprawdzić dłonią temperaturę podłoża. Jest to jedynie wskazówka orientacyjna, ale jeżeli nawierzchnia jest wyraźnie gorąca lub powoduje dyskomfort, należy przełożyć spacer albo wybrać trasę prowadzącą po trawie i w cieniu.
Po powrocie warto obejrzeć łapy psa. Niepokojącymi objawami są zaczerwienienie, pęcherze, nadmierne wylizywanie opuszek, utykanie lub niechęć do chodzenia.
Kaganiec nie może uniemożliwiać ziajania
Psy regulują temperaturę ciała przede wszystkim poprzez ziajanie. Kaganiec używany podczas spaceru musi więc pozwalać na swobodne otwieranie pyska, dyszenie i picie wody.
W czasie upałów nie należy stosować ciasnych kagańców materiałowych, które utrzymują pysk zamknięty. Tego rodzaju zabezpieczenia są przeznaczone jedynie do krótkotrwałego użycia, na przykład podczas określonych czynności weterynaryjnych. Na spacer odpowiedni jest kaganiec fizjologiczny, zapewniający psu wystarczająco dużo przestrzeni.
Nigdy nie zostawiaj zwierzęcia w samochodzie
Psa ani kota nie wolno pozostawiać w zamkniętym samochodzie, nawet na kilka minut. Pojazd nagrzewa się bardzo szybko także wtedy, gdy stoi w cieniu lub ma uchylone szyby. Amerykańskie Stowarzyszenie Lekarzy Weterynarii ostrzega, że zagrożenie może wystąpić również w dni, które opiekunowi nie wydają się wyjątkowo gorące.
Uchylone okna nie zapewniają wystarczającej wentylacji. Według RSPCA przy temperaturze zewnętrznej wynoszącej 22 stopnie Celsjusza wnętrze samochodu może w ciągu godziny rozgrzać się nawet do około 47 stopni.
Jeżeli zauważymy zwierzę zamknięte w nagrzanym pojeździe, które intensywnie dyszy, słabnie, traci kontakt z otoczeniem lub ma trudności z oddychaniem, należy natychmiast wezwać policję albo straż miejską. Nie wolno zakładać, że właściciel wróci za chwilę.
Jak rozpoznać przegrzanie lub udar cieplny u psa?
Do najczęstszych objawów należą:
- bardzo szybkie i intensywne ziajanie,
- nadmierne ślinienie,
- niepokój lub wyraźne osłabienie,
- chwiejny chód i problemy z utrzymaniem równowagi,
- dezorientacja,
- wymioty lub biegunka,
- nietypowy kolor dziąseł,
- drgawki, zapaść lub utrata przytomności.
Takie objawy wymagają pilnego działania. Udar cieplny może prowadzić do uszkodzenia narządów, zaburzeń neurologicznych, a nawet śmierci.
Co zrobić, gdy zwierzę się przegrzeje?
Zwierzę należy natychmiast przenieść do chłodnego, zacienionego i przewiewnego miejsca oraz jak najszybciej skontaktować się z lekarzem weterynarii.
Chłodzenie powinno rozpocząć się od polewania ciała chłodną, ale nie lodowatą wodą. Należy unikać przykładania lodu bezpośrednio do skóry oraz gwałtownego zanurzania zwierzęcia w bardzo zimnej wodzie. Można zwiększyć przepływ powietrza za pomocą wentylatora lub klimatyzacji i kontynuować chłodzenie podczas organizowania transportu do lecznicy. RSPCA podkreśla, że najpierw trzeba rozpocząć bezpieczne obniżanie temperatury, a następnie uzyskać pilną pomoc weterynaryjną.
Nawet jeśli stan zwierzęcia pozornie się poprawi, nadal powinno zostać zbadane przez lekarza. Skutki udaru cieplnego mogą pojawić się z opóźnieniem.
Jak pomóc ptakom, jeżom i innym dzikim zwierzętom?
Podczas długotrwałych upałów i suszy naturalne źródła wody mogą wysychać. Mieszkańcy mogą pomóc, wystawiając płytkie poidła w ogrodach, na podwórkach lub w spokojnych, zacienionych częściach osiedli.
Naczynie powinno być stabilne i niezbyt głębokie. Warto umieścić w nim kamień, gałązkę albo kawałek drewna, po którym owady i mniejsze zwierzęta będą mogły bezpiecznie wydostać się z wody.
Poidło trzeba codziennie myć, a wodę regularnie wymieniać. Zapobiega to rozwojowi drobnoustrojów i ogranicza ryzyko przenoszenia chorób między korzystającymi z niego zwierzętami.
Najlepsza jest zwykła, czysta woda. Nie należy podawać dzikim zwierzętom mleka, słodzonych napojów ani wody z dodatkami.
Kraków apeluje do mieszkańców
Krakowski magistrat przypomina, że opieka podczas upałów nie powinna ograniczać się wyłącznie do własnych zwierząt. Warto zwracać uwagę na psy pozostawione na nasłonecznionych balkonach, zwierzęta zamknięte w samochodach oraz wolno żyjące ptaki i ssaki pozbawione dostępu do wody.
Każda niepokojąca sytuacja powinna zostać oceniona indywidualnie. Gdy istnieje podejrzenie bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia zwierzęcia, należy powiadomić odpowiednie służby.
Najważniejsze zasady ochrony zwierząt podczas upałów
Zwierzę musi mieć przez całą dobę dostęp do świeżej wody, cienia i przewiewnego miejsca. Spacery należy ograniczyć do chłodniejszych godzin, zrezygnować z intensywnego wysiłku i unikać rozgrzanych nawierzchni. Psa ani kota nie wolno zostawiać w samochodzie, na zamkniętym balkonie ani w innym szybko nagrzewającym się miejscu.
Szczególnej ochrony wymagają zwierzęta starsze, chore, otyłe oraz psy o krótkich pyskach. Objawy silnego przegrzania lub udaru cieplnego są stanem nagłym i wymagają szybkiego chłodzenia oraz pilnego kontaktu z lekarzem weterynarii.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy najlepiej spacerować z psem podczas upału?
Najbezpieczniej wcześnie rano lub późnym wieczorem, gdy temperatura powietrza i nawierzchni jest niższa. W środku dnia spacery powinny być krótkie i bez intensywnego wysiłku.
Czy buldog francuski może wychodzić podczas upału?
Może wychodzić na krótkie, spokojne spacery w najchłodniejszych porach dnia. Buldogi francuskie są jednak szczególnie podatne na przegrzanie, dlatego wymagają większej ostrożności niż psy o dłuższych pyskach.
Czy można podać psu lodowatą wodę?
Najbezpieczniej zapewnić świeżą, chłodną wodę. Przy podejrzeniu udaru cieplnego nie należy gwałtownie zanurzać psa w lodowatej wodzie ani przykładać lodu bezpośrednio do jego ciała.
Czy uchylona szyba chroni psa pozostawionego w samochodzie?
Nie. Uchylone okno nie zapobiega szybkiemu wzrostowi temperatury wewnątrz pojazdu i nie czyni pozostawienia zwierzęcia bezpiecznym.
Co zrobić, gdy pies bardzo mocno dyszy i słabnie?
Należy przenieść go do chłodnego miejsca, rozpocząć stopniowe chłodzenie chłodną wodą i niezwłocznie skontaktować się z lekarzem weterynarii.
Jak przygotować poidło dla ptaków i jeży?
Najlepiej użyć płytkiego, stabilnego naczynia, ustawić je w cieniu i umieścić w środku kamień lub gałązkę. Wodę trzeba wymieniać codziennie, a pojemnik regularnie myć.
Anna Kaczmarczyk
