Szybkie fakty

Kategoria Najnowsze
Data 27 sierpnia 2025
Czytanie ~2 min
Najnowsze · 27 sierpnia 2025 · 2 min czytania

Jakie badania warto wykonywać profilaktycznie co roku? [Materiał partnera]

Autor: Michał Lop Aktualizacja: 29.08.2025 Lokalizacja: Kraków

Często mówi się, że regularne badania mają ogromne znaczenie i należy je sumiennie wykonywać. To oczywiście prawda, ponieważ pozwalają one wykryć wiele chorób na wczesnym etapie. Przy czym to, jakie badania należy wykonać, zależy od wieku, płci, chorób przewlekłych oraz czynników ryzyka. Sprawdź więc nasze podpowiedzi!

Uniwersalne badania profilaktyczne

To badania dla osób dorosłych. Wykonuj je raz w roku, nawet jeśli nie odczuwasz żadnych dolegliwości. Trzeba pamiętać, że niestety wiele schorzeń rozwija się bezobjawowo. Oto niezbędne badania:

  • morfologia krwi – daje obraz ogólnego stanu organizmu, a przy tym pomaga szybko wykryć niedokrwistość i różne procesy zapalne. Uwaga – na wyniki badań mogą wpływać niektóre przyjmowane preparaty, np. leki na alergię, dlatego zawsze informuj lekarza o ich stosowaniu.

  • OB/CRP – parametry pozwalające ocenić, czy w organizmie toczy się stan zapalny.

  • Glukoza na czczo – podstawowe badanie do rozpoznawania zaburzeń gospodarki cukrowej i cukrzycy.

  • Kreatynina wraz z eGFR oraz badanie ogólne moczu – pokazują, jak funkcjonują nerki.

  • Lipidogram (cholesterol całkowity, frakcje HDL i LDL, trójglicerydy) – pozwala na ocenę ryzyka rozwoju chorób serca i miażdżycy.

  • Próby wątrobowe (ALT, AST, GGTP) – informują o kondycji i wydolności wątroby.

  • TSH – badanie przesiewowe w kierunku nadczynności lub niedoczynności tarczycy.

  • EKG spoczynkowe – zalecane szczególnie po 40. roku życia lub gdy występują czynniki zwiększające ryzyko chorób serca.

Badania dodatkowo w zależności od wieku i płci

Kobiety od 25. roku życia przynajmniej raz na trzy lata powinny wykonywać cytologię szyjki macicy. Jeśli jednak zmagasz się z problemami zdrowotnymi w tym obszarze, możesz badać się częściej. Z kolei każdego roku należy wykonywać USG piersi (od 20/30. roku życia). Mammografię wykonuj co 2 lata po 40/50. roku życia. Mężczyznom po 50. roku życia zaleca się raz w roku zgłaszać się na badanie per rectum i PSA, a jeśli w rodzinie wystąpił rak prostaty, warto badać się nawet częściej. Regularne wizyty u lekarza i kontrolne badania są szczególnie ważne, jeśli przyjmujesz leki na receptę lub zmagasz się z chorobami przewlekłymi!

Niezbędne badania obrazowe

  • Badanie USG jamy brzusznej – wykonuj je profilaktycznie co 1–2 lata. Badanie to jest całkowicie bezpieczne i nieinwazyjne, a pozwala ocenić stan wielu narządów wewnętrznych, takich jak wątroba, trzustka, nerki, śledziona czy pęcherzyk żółciowy.

  • RTG klatki piersiowej – wykonuje się je, gdy występują ku temu wskazania, np. u osób palących, z przewlekłym kaszlem, dusznością, częstymi infekcjami dróg oddechowych albo przy podejrzeniu zmian w płucach.

  • Kolonoskopia – badanie przesiewowe, które warto wykonywać raz na 10 lat po ukończeniu 50 roku życia. Jeśli jednak w Twojej rodzinie wystąpiły przypadki raka jelita grubego, zacznij badać się w tym kierunku wcześniej, nawet po 40 roku życia. Podczas kolonoskopii można wykryć polipy, stany zapalne oraz nowotwory jelita grubego na wczesnym etapie.

Informacje zaczerpnięto z: Recepta.pl.

Reklama