Dawniej stanowiły nieodłączny element miejskiego krajobrazu, dziś coraz częściej mówi się o ich zamykaniu. Księgarnie znikają z mapy Krakowa, a rozwój sprzedaży internetowej całkowicie zmienił ten rynek. W centrum miasta wciąż jednak można trafić na miejsca, które opierają się temu trendowi. Jednym z nich jest Skład Tanich Książek przy ul. Grodzkiej 50 — dla wielu mieszkańców to punkt dobrze znany, wręcz kultowy. KrkNews.pl postanowił przyjrzeć mu się bliżej.
Od Brackiej do Grodzkiej
Początki historii sięgają roku 2000, kiedy przy ul. Brackiej powstało Centrum Taniej Książki. Lokalizacja — kilka kroków od Rynku Głównego — szybko okazała się jednym z jego największych atutów. Miejsce zyskało ogromną popularność i od początku cieszyło się dużym zainteresowaniem czytelników. Choć przestrzeń była niewielka, a wnętrze często wypełnione po brzegi, nie brakowało klientów, którzy regularnie wracali po kolejne pozycje.
W 2004 roku działalność rozszerzyła się o drugi punkt — Skład Tanich Książek przy ul. Grodzkiej. Przez kilka lat funkcjonowały równolegle, jednak problemy lokalowe na Brackiej sprawiły, że w 2010 roku księgarnia została zamknięta.
Cały ciężar działalności przeniósł się wówczas na Grodzką. Mimo że lokal znajduje się przy Drodze Królewskiej, przez pewien czas pozostawał dla wielu przechodniów niemal niewidoczny. Jak przyznał w rozmowie z nami wieloletni kierownik Adam Chlebuś, musiało trochę minąć, zanim księgarnia została „odkryta” na nowo przez miłośników literatury. Dziś jednak stałych bywalców nie brakuje.
Między przeceną a nowością
Na półkach Składu Tanich Książek przy ul. Grodzkiej 50 trudno mówić o jednym kierunku. Obok literatury faktu i reportaży stoją powieści obyczajowe, kryminały, young adult, fantasy, science fiction, książki historyczne, popularnonaukowe oraz dla dzieci. Księgarnia stara się utrzymać równowagę między różnymi gatunkami, tak by każdy czytelnik mógł znaleźć coś dla siebie — od klasyki po lżejsze tytuły.
Tym, czym przyciąga klientów Skład Tanich Książek, jest — zgodnie z nazwą — niska cena. Podstawę działalności stanowią bowiem książki z przecen, końcówki wydawnicze czy towar zakupiony od upadłych hurtowni. Nie brakuje jednak także nowych pozycji, oferowanych często taniej niż w regularnej sprzedaży. To wszystko sprawia, że wielu klientów opuszcza księgarnię dosłownie z naręczami literatury.
Dobór asortymentu nie jest przypadkowy. Księgarnia działa w specyficznym punkcie miasta — w sąsiedztwie Wydziału Filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego, dlatego klasyka z tej dziedziny musi być obecna na półkach. Zespół podkreśla, że to właśnie obserwacja czytelników decyduje o tym, co trafia do sprzedaży — rezygnacja z niektórych działów oznaczałaby utratę części stałych odbiorców, a przecież celem jest docieranie do jak najszerszego grona. Stąd w ofercie pojawiły się jakiś czas temu audiobooki i gry planszowe.
W rytmie klientów
Skład Tanich Książek ma swoją stałą klientelę — to osoby, które wracają regularnie, czasem nawet codziennie, inni kilka razy w tygodniu. Zdecydowanie przeważają czytelnicy z Polski, choć w ofercie dostępne są także książki w różnych językach. Księgarnia przyciąga osoby w różnym wieku — od dzieci i młodzieży, przez studentów, aż po dorosłych czytelników.
Największy ruch przypada na weekendy. W tygodniu jest spokojniej, choć w godzinach popołudniowych, gdy kończą się praca i zajęcia, księgarnia się ożywia. Poranki należą do najcichszych — dla części klientów to wręcz atut, bo pozwala w spokoju przejrzeć półki i dokładnie zapoznać się z ofertą. Zdarza się, że spędzają tu nawet kilka godzin.
Wielu odwiedzających nie przychodzi jednak tylko po konkretną książkę. Jak podkreślają pracownicy, spora część klientów oczekuje także podpowiedzi i rekomendacji — księgarz wciąż pozostaje ważnym punktem kontaktu, szczególnie przy wyborze prezentów czy mniej oczywistych tytułów.
Trudny rynek księgarń stacjonarnych
Krakowski Skład Tanich Książek należy do sieci Dedalus, której księgarnie stacjonarne są obecne także w Warszawie, Wrocławiu i Częstochowie. Każdy z punktów działa jednak autonomicznie, mimo wspólnego szyldu. Firma prowadzi również księgarnię internetową z możliwością odbioru stacjonarnego.
— Rynek jest teraz trudny, jeżeli chodzi o księgarnie stacjonarne, bo księgarnie internetowe mają mniejsze koszty, dzięki czemu oferują klientom większe promocje. Natomiast zaletą księgarni stacjonarnych jest to, że czytelnik może zapoznać się nie tylko z opisem książki, ale wziąć ją do ręki, zobaczyć, przejrzeć i dopiero zdecydować się na zakup, kiedy stwierdzi, że to jest to, czego naprawdę szuka — podkreśla Adam Chlebuś.
Jednocześnie w rozmowie z nami przyznaje, że liczba klientów na Grodzkiej maleje. Obecność w sieci staje się więc koniecznością, nie wyborem. Klientów Składu Tanich Książek możemy jednak uspokoić — o zamykaniu księgarni nie ma żadnej mowy.
Małgorzata Armada
