Szybkie fakty

Kategoria Miasto
Data 22 czerwca 2022
Czytanie ~4 min
Tematy Aleksander Łodzia-Kobyliński, andrzej zarycki, Medale „Cracoviae Merenti”
Miasto · 22 czerwca 2022 · 4 min czytania

Brązowe medale Cracoviae Merenti dla kultowego kabaretu, wybitnego kompozytora i barda Zwierzyńca (zdjęcia)

Autor: Grzegorz Górski

W środę, 22 czerwca 2022 roku, w sali obrad Rady Miasta Krakowa, odbyła się uroczysta sesja Rady Miasta Krakowa. Brązowe medale Cracoviae Merenti wręczone zostały: Piwnicy pod Baranami, Andrzejowi Zaryckiemu oraz Aleksandrowi Łodzia-Kobylińskiemu. Decyzję o przyznaniu tych wyróżnień radni podjęli 27 kwietnia 2022 r.

Uroczysta sesja Rady Miasta Krakowa

Zdjęcie 2 z 32

– Miejsca takiego jak Piwnica pod Baranami nie ma na całym świecie. Piwnica to więcej niż kabaret, to symbol, styl życia kulturalnego i intelektualnego – mówił prezydent Krakowa Jacek Majchrowski w laudacji na cześć Piwnicy pod Baranami. – Kraków zawdzięcza jej stańczykowski humor, ale i szacunek do tradycji i wartości – podkreślał prezydent.

Uzasadniając przyznanie medalu Cracoviae Merenti Andrzejowi Zaryckiemu, Jacek Majchrowski przypominał, że kompozytor nadał blasku Piwnicy od Baranami. Prezydent zwracał też uwagę, że jego twórczości nie można ograniczyć tylko do kompozycji dla występujących tam artystów, w tym dla Ewy Demarczyk, bo Andrzejowi Zaryckiemu wiele zawdzięcza także teatr i film. Dzięki Andrzejowi Zaryckiego Kraków jest miastem pełnym muzyki – mówił prezydent Majchrowski. – Kraków nigdy nie zapomni o Andrzeju Zaryckim – zapewniał prezydent miasta.

– Nie wszyscy przybywający do Krakowa kojarzą personalnie Aleksandra Łodzia-Kobylińskiego, ale wszyscy znają piosenki Makina – tak Jacek Majchrowski mówił o kolejnym laureacie. Według prezydenta Aleksander Łodzia-Kobyliński jest certyfikowanym Andrusem, przedstawicielem ginącego gatunku, takim samym symbolem miasta jak Lajkonik, bardem Zwierzyńska. – Warszawa miała Grzesiuka, Kraków ma Makina – stwierdził prof. Majchrowski.

– Nie ma drugiego takiego miejsca w Polsce, a pewnie i na świecie. Jest naszą dumą i chlubą – mówił o Piwnicy pod Baranami przewodniczący RMK Rafał Komarewicz. Podkreślał niezwykły kunszt i talent kompozytora Andrzeja Zaryckiego, współtwórcy fenomenu Ewy Demarczyk, artysty Piwnicy pod Baranami. Zwracał uwagę, że dzięki Aleksandrowi Łodzia-Kobylińskiemu „tradycyjna strona naszego miasta jest znana w całym kraju i na świecie”.

Piwnica pod Baranami – kabaret literacki założony w 1956 roku w piwnicach pałacu „Pod Baranami” przez Piotra Skrzyneckiego i kilkoro studentów krakowskich uczelni, w 2021 roku świętował jubileusz 65-lecia. Przez ponad cztery dekady Piotr Skrzynecki przewodniczył temu fenomenalnemu miejscu. Piwnica pod Baranami niewątpliwie jest ikoną i ambasadorem naszego miasta. Nierozerwalnie związana z Krakowem – niemal od zarania swoich dziejów jest zjawiskiem jedynym, nienadającym się do powielenia czy imitacji. Możliwa jest tylko w Krakowie, jednocześnie nie będąc zjawiskiem lokalnym. Do Piwnicy przyjeżdżają ludzie z całej Polski, jak również z zagranicy. Piwnicę filmują ogólnopolskie i zagraniczne telewizje, opisują ją obcojęzyczne przewodniki turystyczne. Fenomen Piwnicy opiera się nie tylko na wyjątkowym repertuarze, na niezwykłej atmosferze, nie tylko na wysokim poziomie artystycznym, nie tylko na trwałości i niezależności. Piwnica stworzyła wokół siebie środowisko ludzi – głównie intelektualistów i artystów – którzy czują się z nią związani. Określenie „Przyjaciel Piwnicy pod Baranami” nobilituje, satysfakcjonuje i wyróżnia – możemy przeczytać w uzasadnieniu do projektu uchwały w sprawie przyznania Piwnicy pod Baranami medalu Cracoviae Merenti.

Andrzej Zarycki – kompozytor piosenki artystycznej i poezji śpiewanej, muzyki symfonicznej, oratoryjnej, teatralnej i filmowej; pianista, aranżer, kierownik muzyczny, pedagog. Urodził się w Zakopanem w 1941 roku. W Krakowie artysta ukończył Liceum Muzyczne, a następnie Państwową Wyższą Szkołę Muzyczną w Klasie Lucjana Kaszyckiego. W trakcie studiów podjął współpracę z kabaretem Uniwersytetu Jagiellońskiego „Hefajstos”. W 1966 roku związał się jako pianista i kompozytor z klubem „Pod Jaszczurami”. W 1966 roku rozpoczął współpracę z kabaretem „Piwnica pod Baranami” i Ewą Demarczyk, która trwała do 1985 roku, stając się współtwórcą przebojów piosenkarki: „Ballady o cudownych narodzinach Bolesława Krzywoustego”, „Skrzypka Hercowicza”, „Cyganki” czy „Na moście w Avignon”. Andrzej Zarycki jest także autorem wielkich oratoriów  – „Golgoty polskiej” i „Zesłania”, oprawy muzycznej do ponad 300 przedstawień teatralnych i telewizyjnych, kompozytorem oprawy dla dzieci „Muzyka i magia” oraz musicalu „Hanka” na motywach opery Moniuszki. Był kierownikiem muzycznym Teatru Lalki, Maski i Aktora Groteska w Krakowie (1985-1997) i Teatru Dramatycznego im. Jana Kochanowskiego w Opolu (1992-1997). Przez 20 lat spełniał się jako pedagog w Krakowskiej Szkole Muzycznej II stopnia. Od 2009 roku kierował projektem Festiwalu Zaczarowanej Piosenki – czytamy w uzasadnieniu do uchwały w sprawie przyznania Medalu Cracoviae Merenti.

Aleksander Łodzia-Kobyliński (pseudonim „Makino”) – aktor, piosenkarz, zwany bardem Zwierzyńca. Założyciel Zespołu Folkloru Miasta Krakowa „Andrusy”, jak brzmi pełna nazwa zespołu powołanego do życia w marcu 1975 roku. Urodzony 1936 roku w Krakowie, całe życie związany z tym miastem. Jest uosobieniem zanikającego już w Krakowie zjawiska zwierzynieckiego andrusa, czyli jak głosi słownik zwierzyniecki, osobnika zadziornego, ale honorowego. Zawsze z gitarą, elegancko ubrany, w kraciastej marynarce i charakterystycznym kaszkiecie i zawadiacką apaszką. Jego barwna postać od wielu lat wzbogaca koloryt miasta i współtworzy jego magiczną atmosferę, przenosząc nas do czasów gdy na ulicach spotkać można było kapele podwórkowe i ulicznych grajków. Nazwa zespołu „Andrusy” pochodzi od funkcjonującego na krakowskim Zwierzyńcu określenia łobuziaka-dżentelmena, honorowego cwaniaka. Założyciel „Andrusów” łączył w swej osobie funkcję lidera, wokalisty, gitarzysty, autora tekstów i kompozytora. Od początku celem powstania zespołu była kultywacja zanikającego w Krakowie folkloru miejskiego. Swój cel realizował prezentując kolejne programy autorskie: „A…Chachary żyją” ( w latach 1975-1985) , „Spacerkiem, spacerkiem przez Kraków” (1986-1995) i „Któż przywróci twoje piękno, Krakowie prastary” (od 1996 r.), na które złożyły się piosenki do słów i z muzyką różnych autorów, m.in.  Konstantego Krumłowskiego. W repertuarze „Andrusów” można znaleźć tak znane utwory jak: „Tango Krakowa”, „Jak długo na Wawelu”, „Któż przywróci twoje piękno” i „Walczyk z hejnałem”. Makino jest uznawany za autora melodii do hymnu Cracovii z tekstem Jerzego Michała Czarneckiego, stworzonym w 1981 roku pt. „Cracovia” (znanej też jako „Z mariackiej wieży”) – czytamy w uzasadnieniu do projektu uchwały w sprawie nadania medalu Cracoviae Merenti.

(GS) (fot. Andrij Rafael/KRKnews)

Reklama