Leżą w Dzielnicy VIII Dębniki, około ośmiu kilometrów od centrum Krakowa, między Ruczajem a Tyńcem, przy dawnym trakcie prowadzącym do Oświęcimia. Choć Skotniki są częścią miasta od 1941 roku, wielu mieszkańców nadal postrzega je jako krakowskie peryferia. Jak dziś żyje się na tych obrzeżach? Czym wyróżnia się osiedle i jakie wyzwania stoją przed nim w najbliższych latach? O tym w rozmowie z Małgorzatą Armadą KRKNews opowiada radny Dzielnicy VIII Dębniki, Sławomir Siekacz.
Dawna wieś z miejską przyszłością
„Scotnicky” – pod taką nazwą, wywodzącą się od słowa „skotnik”, oznaczającego wypasacza bydła, pojawia się pierwsza wzmianka o Skotnikach, która pochodzi z 1257 roku. Jeszcze osiemdziesiąt kilka lat temu była to wieś, dziś natomiast jest to jedna z części Krakowa, która dynamicznie się rozwija, jednocześnie zachowując dawny klimat i wyróżniając się rozległymi terenami zielonymi.
– Jednym z walorów osiedla są tereny zielone. Część Skotnik znajduje się w granicach Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego, który jest popularnym kierunkiem spacerów. Mamy też Obszar Łąkowy Skotniki, dlatego wielu miłośników przyrody i właścicieli zwierząt ceni sobie mieszkanie właśnie w tej okolicy – mówi radny Dzielnicy VIII Dębniki Sławomir Siekacz.
Napływ nowych mieszkańców nie jest w Skotnikach tak silnie widoczny jak na okolicznych osiedlach, chociażby na Ruczaju, gdzie dominuje wysoka zabudowa blokowa. Nie oznacza to jednak, że w lokalnej społeczności nie zachodzą zmiany. Kilka lat temu przy ulicy Grzegorzewskiej wybudowano „Skotnickie Wzgórza”, natomiast przy ul. Dobrowolskiego pojawiła się szeregowa zabudowa – „Nove Skotniki”. Kolejne inwestycje na tej ulicy mają zostać oddane już niebawem.
Skotniki i typowe problemy peryferiów
Mieszkańcy krakowskich obrzeży doskonale wiedzą, że jedną z największych uciążliwości jest infrastruktura drogowa. Nie inaczej jest w Skotnikach, gdzie wraz z rozwojem zabudowy rosną również potrzeby mieszkańców.
– To są ulice bardzo wąskie, pozbawione całkowicie chodników, a pobocza niestety są też w bardzo złym stanie. To cały czas jest bolączką, jeżeli chodzi o nasze osiedle – mówi radny Sławomir Siekacz.
Dodaje, że choć główny ciąg komunikacyjny, czyli ulica Skotnicka, został już odpowiednio przygotowany, problemy pojawiają się na mniejszych drogach dojazdowych. W wielu miejscach po opadach trudno przejść nimi suchą nogą, a mijanie się samochodów stanowi wyzwanie.
Nie tylko problemy. Skotniki mają własny sposób na komunikację – LajBbus
Komunikacja miejska w ostatnich latach w Skotnikach uległa znacznej poprawie. Kiedyś była jedna linia autusowa – 106 – ale budowa terminala Czerwone Maki P+R sprawiła, że połączeń przybyło. Do tego doszedł LajkBus – nowe rozwiązanie, które z pewnością uczeczyłoby mieszkańców innych osiedli peryferyjnych.
– W ramach projektu europejskiego wytypowano miasta i miejsca, w których można było przetestować nową obsługę transportową. Skotniki wygrały z innymi krakowskimi lokalizacjami i przez ostatnie półtora roku mieszkańcy mogą korzystać z tego rozwiązania. Spotkało się ono z bardzo pozytywnym odbiorem, szczególnie że LajkBus zapewnia dojazd do P+R Czerwone Maki, gdzie znajduje się jego przystanek początkowy i końcowy, a także zatrzymuje się w wyznaczonych punktach na terenie całych Skotnik. Przejazd można zamówić za pomocą aplikacji mobilnej – tłumaczy Sławomir Siekacz.
LajkBus nie jest jednak klasycznym autobusem. To niewielki, sześcioosobowy Mercedes, którego rozmiar pozwala poruszać się po wąskich ulicach osiedla, a jednocześnie zapewnia pasażerom komfort podróży. Liczba korzystających zależy od pory dnia – poza godzinami szczytu zdarza się, że jedzie nim jedna lub dwie osoby, natomiast w najbardziej obleganych godzinach pojazd może być w pełni zapełniony.
Z rozwiązania można korzystać na takich samych zasadach jak z pozostałej komunikacji miejskiej w Krakowie – bez dodatkowych opłat, od poniedziałku do piątku w godzinach od 6 do 21.
– Według mojej oceny jest to dobro, którym można byłoby podzielić się także z innymi dzielnicami, gdyby tylko takie rozwiązania zostały wprowadzone przez miejskie władze – podsumowuje Sławomir Siekacz.
Dostęp do usług i edukacji? Bywa różnie
W przypadku edukacji Skotniki nie są pozbawione własnej infrastruktury – na osiedlu działa zespół szkolno-przedszkolny. Nie wszyscy mieszkańcy korzystają jednak wyłącznie z lokalnej placówki. Część rodziców decyduje się na dowożenie dzieci do szkół na pobliskim Ruczaju. Łatwiej niż jeszcze kilka lat temu jest również z dostępem do podstawowych zakupów. Powstanie Atutu przy ulicy Bunscha sprawiło, że mieszkańcy częściej mogą załatwić codzienne sprawy w pobliżu, bez konieczności każdorazowego wyjazdu do centrum miasta.
Gorzej wygląda natomiast sytuacja z ofertą kulturalną. Mieszkańcy Skotnik nadal w dużej mierze korzystają z propozycji dostępnych poza osiedlem, głównie Centrum Kultury Podgórza przy ul. Przyzyby, ponieważ u nich brakuje odpowiedniej przestrzeni do prowadzenia większej liczby zajęć.
– To jest trudność. Bardzo dużo osób chciałoby uczestniczyć w zajęciach, ale niestety nie ma wystarczającej przestrzeni, żeby zaspokoić te potrzeby – podkreśla radny, zaznaczając, że szansą na zmianę ma być rozbudowa Domu Kultury w Skotnikach.
Mieszkańcy czekają na poprawę
Wracamy do tematu jezdni: wśród najważniejszych inwestycji, na które czekają mieszkańcy Skotnik, dominują te związane z infrastrukturą drogową. Jedną z nich jest dokończenie przebudowy ulicy Mochnaniec, która ma usprawnić codzienną komunikację w tej części osiedla.
– Przy okazji rozwiązałby się problem komunikacyjny związany z włączaniem się z tej ulicy w ulicę Bunscha, bo jest to jeden z głównych kierunków. Przy obecnym układzie tworzą się tam bardzo duże korki – mówi Sławomir Siekacz.
Wśród potrzeb mieszkańców radny wymienia również przebudowę ulicy Kozienickiej oraz rozwiązanie problemów w rejonie skrzyżowania ulic Baczyńskiego, Skotnickiej i Babińskiego. Od dłuższego czasu mieszkańcy zwracają także uwagę na konieczność poprawy stanu ulic Grzegorzewskiej i Chłopskiej, gdzie oczekiwaliby choćby wykonania asfaltowych nakładek.
Jak podkreśla radny, nawet pozornie proste remonty nie zawsze są łatwe do przeprowadzenia. Problemem w wielu miejscach jest brak odpowiedniego odwodnienia, co oznacza, że samo położenie nowej warstwy asfaltu nie stanowi rozwiązania.
Na jakie miejsca powinniśmy zwrócić uwagę podczas spaceru po Skotnikach?
Zawsze Skotkniki kokarzyły się z dawną wieżę ciśnień, która jest znakiem charakterystycznym osiedla. Oprócz tego warto przespacerować się do fortów Twierdzy Kraków – fortów 52 ½ N i S Skotniki, znajdujących się po dwóch stronach ul. Kozienickiej, oraz fortu pancerego „Winnica”. Poza tym na północ od fortu S Skotniki znajduje się cmentarz żołnierzy i jeńców radzieckich, który jest zabytkiem.
